دانشنامهدانشمند
مایکل فارادی Michael Faraday
مایکل فارادی (۱۷۹۱–۱۸۶۷) فیزیکدان و شیمیدان بریتانیایی بود که القای الکترومغناطیسی را کشف کرد و پایههای موتور و ژنراتور الکتریکی و مفهوم میدان را گذاشت.
نامهای دیگر: فارادی
مایکل فارادی در ۲۲ سپتامبر ۱۷۹۱ در لندن در خانوادهای فقیر زاده شد و در ۲۵ اوت ۱۸۶۷ درگذشت. تحصیلات مدرسهای کمی داشت و در جوانی شاگرد صحافی بود. کتابهایی که صحافی میکرد، به علم علاقهمندش کرد و سرانجام دستیار شیمیدان سرشناس همفری دیوی در مؤسسهٔ سلطنتی شد و خود به یکی از بزرگترین آزمایشگران تاریخ تبدیل شد.
## فارادی چه کشف کرد؟
مهمترین دستاورد او القای الکترومغناطیسی در سال ۱۸۳۱ است: هرگاه شار مغناطیسی (میدان مغناطیسی) که از یک حلقهٔ سیم میگذرد تغییر کند، در سیم جریان الکتریکی پدید میآید. این کشف اساس ژنراتور و ترانسفورمر است و بیشتر برق امروز با اصل کار او تولید میشود.
پیش از آن، در ۱۸۲۱ نخستین الگوی موتور الکتریکی را ساخت: سیمی که حول یک آهنربا میچرخید. او همچنین نشان داد که میدان مغناطیسی میتواند صفحهٔ قطبش نور را بچرخاند (اثر فارادی)، و ارتباط میان نور و مغناطیس را آشکار کرد.
## مفهوم میدان
فارادی تصور «خطوط نیرو» را برای توصیف نیروهای الکتریکی و مغناطیسی به کار برد. او ریاضیدان نبود، اما این تصویر ساده، مبنای ایدهٔ میدان در فیزیک شد. جیمز کلرک ماکسول بعدها این ایدهها را به ریاضیات برگرداند و معادلات ماکسول را ساخت.
## شیمی و کارهای دیگر
در شیمی، او بنزن را کشف کرد، گازها را مایع کرد و قانونهای الکترولیز را به دست آورد؛ بر پایهٔ آنها یکای «فاراد» (برای ظرفیت خازن) و ثابت فاراده نامگذاری شدهاند. او مفهومهای «الکترود»، «یون» و «الکترولیت» را هم با کمک ویلیام ویول رواج داد. سخنرانیهای علمی عمومی او برای کودکان، بهویژه «تاریخ شیمیایی یک شمع»، هنوز مشهورند.
## پرسشهای رایج
### فارادی چه چیزی را کشف کرد؟
مهمترین کشف او القای الکترومغناطیسی است. همچنین قانونهای الکترولیز و بنزن را کشف کرد.
### فارادی چگونه الکتریسیته را عوض کرد؟
او نشان داد که مغناطیس متغیر میتواند جریان الکتریکی تولید کند. این کشف راه ساخت ژنراتور و تولید گستردهٔ برق را باز کرد.
### آیا فارادی ریاضیدان بود؟
نه. او ریاضیات پیشرفته نمیدانست و بیشتر با آزمایش و شهود فیزیکی کار میکرد. ماکسول ایدههایش را به معادلهها تبدیل کرد.
### یکای فاراد چیست؟
فاراد یکای ظرفیت الکتریکی خازن است (خازن) و به یاد فارادی نامگذاری شده است.