رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir

دانشنامهمفهوم

رده‌بندی ستارگان Stellar classification

رده‌بندی ستارگان روشی است که ستاره‌ها را بر پایهٔ طیف نورشان، که نشانگر دمای سطح است، در ردهٔ O، B، A، F، G، K و M از داغ‌ترین تا سردترین جای می‌دهد.

رده‌بندی طیفی ستارگان، نظامی است که ستاره‌ها را بر پایهٔ خطوط جذبی در طیف نورشان دسته‌بندی می‌کند. این خطوط به دمای سطح ستاره بستگی دارند. در نظام رایج هاروارد، رده‌ها به ترتیب از داغ به سرد با حرف‌های O، B، A، F، G، K و M نامیده می‌شوند. حفظ آن با جملهٔ انگلیسی «Oh Be A Fine Girl, Kiss Me» مرسوم است.

رده‌های طیفی چیستند؟

ردهدمای تقریبی سطح (کلوین)رنگ
Oبیش از ۳۰٬۰۰۰آبی
B۱۰٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰آبی‌سفید
A۷۵۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰سفید
F۶۰۰۰ تا ۷۵۰۰زرد‌سفید
G۵۲۰۰ تا ۶۰۰۰زرد
K۳۷۰۰ تا ۵۲۰۰نارنجی
M۲۴۰۰ تا ۳۷۰۰سرخ

هر رده به ده زیررده، از ۰ تا ۹، تقسیم می‌شود. خورشید از رده G2 است. کوتوله‌های سرخ از رده M‌اند و بیشتر ستاره‌های جهان را شامل می‌شوند.

رده‌های درخشندگی

نظام موراگان–کینان با عدد رومی I تا V اندازه یا درخشندگی ستاره را نشان می‌دهد: I ابرغول، III غول و V ستارهٔ رشتهٔ اصلی. پس خورشید «G2V» است. این رده‌بندی را می‌توان در نمودار هرتسپرونگ–راسل نمایش داد و ستاره‌های رشتهٔ اصلی را از غول‌ها جدا کرد.

تاریخچه

رده‌بندی را گروه ستاره‌شناسان رصدخانهٔ هاروارد، به‌ویژه آنی جامپ کانن، در اوایل قرن بیستم ساخت. سیسیلیا پین گاپوشکین در ۱۹۲۵ نشان داد این رده‌ها نمایانگر دما هستند و نه ترکیب شیمیایی متفاوت، و ستاره‌ها عمدتاً از هیدروژن و هلیوم‌اند. این کار بر پایهٔ طیف‌سنجی نجومی بود.

پرسش‌های رایج

### رده‌بندی ستارگان چیست؟
نظامی برای دسته‌بندی ستاره‌ها بر پایهٔ طیف و دمای سطح با رده‌های O تا M.

### کدام رده داغ‌ترین است؟
رده O، با دمای بیش از ۳۰ هزار کلوین.

### خورشید در چه ردهٔ طیفی قرار دارد؟
خورشید ستاره‌ای از رده G2V، یعنی زردرنگ و در رشتهٔ اصلی است.

### رده‌های O و B از رده‌های دیگر چه فرق دارند؟
ستاره‌هایی با رده O و B بسیار داغ، پرجرم، نادر و کم‌عمرند.