رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهستاره‌ها و سحابی‌هاجرم آسمانی

پای شکارچی Rigel

پای شکارچی (رِجل، بتا جباری) ابرغول آبی-سفید در صورت فلکی جبار و از درخشان‌ترین ستاره‌های آسمان است. فاصلهٔ آن حدود ۸۶۰ سال نوری و درخشندگی‌اش حدود ۱۲۰ هزار برابر خورشید است.

پای شکارچی
Giuseppe Donatiello / Wikimedia Commons · CC0 · منبع تصویر

مشخصات

صورت فلکیشکارچی
ردهٔ طیفیB8Ia
قدر ظاهریحدود ۰٫۱ در نور مرئی
جرم۱۸ جرم خورشید
شعاع۷۴٫۱ شعاع خورشید
قطر۱۰۳٬۰۰۰٬۰۰۰ کیلومتر
فاصله از زمین۸۶۰ سال نوری

بر پایهٔ منابع بازبینی‌شدهٔ این مدخل.

پای شکارچی، که در ستاره‌شناسی «رِجل» (Rigel) یا بتا جباری نامیده می‌شود، درخشان‌ترین ستاره در صورت فلکی شکارچی و یکی از درخشان‌ترین‌های کل آسمان شب است. این ستاره پای چپ شکارچی را نشان می‌دهد و نامش از عبارت عربی «رِجل جوزا الیسری» (پای چپ جوزا، نام قدیمی جبار) آمده است. قدر ظاهری آن حدود ۰٫۱ است و معمولاً هفتمین ستارهٔ درخشان آسمان به شمار می‌رود.

ویژگی‌های ستاره

رجل ابرغولی آبی-سفید از رده طیفی B8 است. دمای سطح آن حدود ۱۲ هزار کلوین و جرمش حدود ۲۰ برابر خورشید برآورد می‌شود. درخشندگی آن حدود ۱۲۰ هزار برابر خورشید و شعاعش حدود ۷۵ تا ۸۰ برابر شعاع خورشید است. فاصلهٔ آن از ما حدود ۸۶۰ سال نوری است. در رده‌بندی ستارگان جزو ستاره‌های بسیار داغ و پرجرم است. رجل ستاره‌ای چندگانه است: ستارهٔ اصلی یک همدم دیدنی دارد که با تلسکوپ کوچک دیده می‌شود و خود این همدم هم دوتایی است.

ویژگیمقدار
فاصلهحدود ۸۶۰ سال نوری
درخشندگیحدود ۱۲۰٬۰۰۰ برابر خورشید
دمای سطححدود ۱۲٬۰۰۰ کلوین
جرمحدود ۲۰ برابر خورشید

چگونه رجل را در آسمان ببینیم؟

رجل در گوشهٔ جنوب غربی چهارضلعی جبار است و در طول زمستان شب‌ها به‌خوبی دیده می‌شود. تشخیص آن آسان است، چون در طرف مقابل ابط‌الجوزا (ستارهٔ سرخ‌رنگ شانهٔ جبار) قرار دارد. تفاوت رنگ این دو ستاره، آبی-سفید رجل و نارنجی-سرخ ابط‌الجوزا، آشکار است و نمونه‌ای عالی از ارتباط دما و رنگ ستاره‌هاست.

سرنوشت رجل

ستاره‌های پرجرمی مثل رجل عمر کوتاهی دارند و تنها چند میلیون سال به‌صورت ستاره می‌مانند. مسیر دقیق آیندهٔ رجل به مدل تکامل ستاره بستگی دارد؛ ممکن است مرحلهٔ ابرغول سرخ را بگذراند و انتظار می‌رود پایان عمرش با فروپاشی هسته و احتمالاً ابرنواختر همراه باشد و جرمی فشرده به جا بگذارد. اما این رویداد در آینده‌ای دور رخ می‌دهد و نیازی به نگرانی نیست.

پرسش‌های رایج

  1. پای شکارچی چه ستاره‌ای است؟

    پای شکارچی، یا رجل، ابرغول آبی-سفید و درخشان‌ترین ستاره در صورت فلکی جبار است که حدود ۸۶۰ سال نوری با ما فاصله دارد.

  2. رجل چند برابر خورشید می‌درخشد؟

    رجل حدود ۱۲۰ هزار برابر خورشید درخشندگی دارد، هرچند به‌دلیل فاصله قدر ظاهری‌اش حدود ۰٫۱ است.

  3. رجل کجای آسمان است؟

    رجل در گوشهٔ جنوب غربی صورت فلکی جبار قرار دارد و در شب‌های زمستان به‌راحتی دیده می‌شود.

  4. آیا رجل منفجر می‌شود؟

    انتظار می‌رود رجل در پایان عمر دچار فروپاشی هسته شود و احتمالاً ابرنواختر پدید آورد؛ مسیر دقیق و زمان آن قطعی نیست.

منابع

  1. SASDABA stellar data · CAB / INTA-CSIC

آخرین بازبینی:

تصویر روز ناسا

در تصویرهای روز

همه

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از پای شکارچی گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین