ستاره تی ثوری T Tauri star

ستاره‌های تی ثوری گروهی از ستاره‌های جوان پیش از رشتهٔ اصلی‌اند که نمونهٔ آغازینشان T Tauri در صورت فلکی گاو در ۱۸۵۲ توسط جان راسل هیند کشف شد. جرمشان کمتر از حدود دو برابر خورشید است و با انقباض گرانشی می‌درخشند، نه با همجوشی هیدروژن در هسته. خورشید ما هم در حدود ۴٫۶ میلیارد سال پیش چنین مرحله‌ای را گذراند.

ستاره‌های تی ثوری چه ویژگی‌هایی دارند؟

این ستاره‌ها معمولاً درون یا کنار ابرهای مولکولی دیده می‌شوند. روشنایی‌شان به‌صورت نامنظم تغییر می‌کند و در رده‌های ستاره‌های متغیر جا می‌گیرند. فعالیت مغناطیسی بالایی دارند و پرتو ایکس قوی می‌تابانند. در طیفشان خط جذبی لیتیوم قوی دیده می‌شود، چون لیتیوم هنوز در هسته‌شان به‌طور کامل نسوخته است. همچنین بادها و جت‌های گازی از آن‌ها بیرون می‌زند که با اجرام هربیگ–هارو در ارتباط‌اند.

ارتباط با تشکیل سیاره

بیشتر ستاره‌های تی ثوری با قرصی از گاز و غبار احاطه شده‌اند که مادهٔ خود را به ستاره می‌ریزد و منبع ساخت سیاره‌هاست. بررسی این قرص‌ها با تلسکوپ‌هایی مانند آلما حلقه‌ها و شکاف‌هایی را نشان داده که با شکل‌گیری سیاره‌ها همخوانی دارد. پس مطالعهٔ این ستاره‌ها دریچه‌ای به تشکیل و تکامل منظومهٔ شمسی و منظومه‌های دیگر است.

سرنوشت آن‌ها

پس از چند میلیون سال، انقباض ادامه می‌یابد تا دمای هسته به حدی برسد که همجوشی آغاز شود؛ آن‌گاه ستاره روی رشتهٔ اصلی قرار می‌گیرد. این مسیر در نمودار هرتسپرونگ-راسل به‌صورت حرکتی رو به پایین در مسیر هایاشی دیده می‌شود. این مرحله در تکامل پس از پیش‌ستاره و پیش از دوران پایدار قرار دارد.

پرسش‌های رایج

### ستارهٔ تی ثوری چیست؟
ستارهٔ تی ثوری ستارهٔ جوان کم‌جرمی است که هنوز با انقباض گرانشی می‌درخشد و همجوشی هیدروژن در هستهٔ آن شروع نشده یا تازه آغاز شده است.

### چرا ستاره‌های تی ثوری نامنظم می‌درخشند؟
به دلیل لکه‌های مغناطیسی و ریزش ناهموار گاز و غبار از قرص به سطح ستاره و نیز عبور ابرهای غبار.

### آیا خورشید هم زمانی تی ثوری بود؟
بله. خورشید در جوانی چند میلیون سال را در مرحلهٔ ستارهٔ تی ثوری گذراند.

### ستارهٔ تی ثوری چند سال سن دارد؟
معمولاً کمتر از حدود ده میلیون سال.