یوری گاگارین Yuri Gagarin

یوری الکسیویچ گاگارین در ۹ مارس ۱۹۳۴ در روستایی نزدیک اسمولنسک در شوروی به دنیا آمد. پدرش نجار بود و خانواده‌اش در جنگ جهانی دوم سختی بسیار دید. او در جوانی به باشگاه هوانوردی پیوست و بعد خلبان نیروی هوایی شد. در ۱۹۶۰ از میان صدها خلبان برای نخستین گروه کیهان‌نوردان برگزیده شد. کوتاه‌قدی او، حدود ۱٫۵۷ متر، به جای تنگ کپسول مناسب بود.

پرواز تاریخی

گاگارین در ۱۲ آوریل ۱۹۶۱ با فضاپیمای وستوک ۱ از پایگاه بایکونور به مدار رفت. پرواز حدود ۱۰۸ دقیقه طول کشید و او یک بار دور زمین چرخید. در اوج، ارتفاع او حدود ۳۲۷ کیلومتر بود. کنترل فضاپیما عمدتاً خودکار بود و گاگارین بیشتر ناظر بود. پیش از پرتاب، او این جمله را گفت که معروف شد: «پویخالی!» (برویم!). هنگام بازگشت، گاگارین در ارتفاع حدود ۷ کیلومتری از کپسول بیرون پرید و با چتر فرود آمد.

آن پرواز در دنیای رقابت فضایی اهمیت بسیار داشت. شوروی چهار سال پیش‌تر اسپوتنیک ۱ را فرستاده بود و با این پرواز آمریکا را دوباره پشت سر گذاشت. بلافاصله پس از آن آمریکا اعلام کرد انسان را به ماه می‌فرستد و به همین دلیل ۸ سال بعد نیل آرمسترانگ به ماه رسید.

پس از پرواز

گاگارین قهرمان ملی شد و به کشورهای بسیار سفر کرد، ازجمله به بریتانیا و برزیل و چند کشور دیگر. او دیگر به فضا نرفت، چون مقام‌ها نمی‌خواستند قهرمانشان را به خطر بیندازند. او به آموزش بازگشت و در ۱۹۶۸ در یک پرواز آموزشی با جت میگ-۱۵ در نزدیکی مسکو درگذشت. علت دقیق حادثه سال‌ها محل بحث بود.

میراث

۱۲ آوریل از سوی سازمان ملل «روز جهانی پرواز فضایی انسان» نام گرفته است. نام گاگارین بر دهانه‌ای در ماه، یک شهر و مرکز آموزش فضانوردان روسیه است. برای آشنایی با شغل او به فضانورد مراجعه کنید.

پرسش‌های رایج

### یوری گاگارین چه کرد؟
یوری گاگارین نخستین انسانی بود که از جو زمین خارج شد و در ۱۲ آوریل ۱۹۶۱ با فضاپیمای وستوک ۱ یک دور کامل به دور زمین چرخید.

### پرواز گاگارین چقدر طول کشید؟
حدود ۱۰۸ دقیقه از پرتاب تا فرود، با یک دور گردش دور زمین.

### گاگارین چگونه درگذشت؟
او در ۲۷ مارس ۱۹۶۸ هنگام پروازی آموزشی با هواپیمای جنگندهٔ میگ-۱۵ سقوط کرد. تحقیقات چندین علت ممکن را مطرح کرده‌اند.

### نخستین زن در فضا که بود؟
والنتینا ترشکووا در ۱۹۶۳ با وستوک ۶. او نخستین زن فضانورد جهان بود.