واژه‌نامه · تقویم و زمان
دلتا تی Delta T
دلتا تی اختلاف زمان زمینی و ساعت جهانیِ مبتنی بر چرخش زمین، به ترتیب اولی منهای دومی، است که با یکای ثانیه بیان می‌شود.
برای محاسبهٔ موقعیت اجرام آسمانی و جهت قرارگرفتن زمین، یک ساعت واحد کافی نیست. زمان زمینی مقیاسی یکنواخت برای محاسبات دقیق است؛ ساعت جهانی از چرخش متغیر زمین به دست می‌آید. دلتا تی این دو را به هم مرتبط می‌کند: ΔT = TT − UT1، که در آن TT زمان زمینی و UT1 ساعت جهانی است. برای تبدیل یک لحظه از زمان زمینی به ساعت جهانی، دلتا تی همان لحظه را کم می‌کنیم.
فرض کنید در یک مثال آموزشی، دلتا تی مثبت ۷۰ ثانیه و زمان زمینیِ یک رویداد ۱۲:۰۰:۰۰ باشد؛ ساعت جهانیِ همان رویداد ۱۱:۵۸:۵۰ خواهد بود. این عدد فرضی است، نه مقدار کنونی دلتا تی. برای زمان‌های دارای رصد دقیق، اختلاف از داده‌های چرخش زمین تعیین می‌شود؛ برای گذشته‌های دور یا آینده، برآورد و پیش‌بینی لازم است. خطای این برآورد می‌تواند در محاسبهٔ محل دیده‌شدن یک خورشیدگرفتگی مهم باشد.
پرسش‌های رایج
آیا دلتا تی همان اختلاف ساعت ایران با ساعت هماهنگ جهانی است؟
دلتا تی اختلاف دو مقیاس علمی، یعنی زمان زمینی منهای ساعت جهانی، است و به منطقهٔ زمانی ایران یا کشور دیگری وابسته نیست. اختلاف ساعت رسمی یک منطقه با ساعت هماهنگ جهانی قراردادی جداگانه است. مثلاً دلتا تی فرضیِ ۷۰ ثانیه به معنای جلو یا عقب بودن ساعت رسمی هیچ شهری نیست.
آیا دلتا تی همیشه ۳۲٫۱۸۴ ثانیه است؟
دلتا تی ثابت نیست، زیرا ساعت جهانی به چرخش متغیر زمین وابسته است. عدد ۳۲٫۱۸۴ ثانیه به جابهجایی مبنایی تحقق زمان زمینی بر پایهٔ زمان اتمی بینالمللی مربوط است، نه اختلاف آن با ساعت جهانی. در محاسبات بسیار دقیق، تفاوت تحققهای عملی زمان زمینی نیز اهمیت دارد و نباید دقت ساعتهای واقعی را نامحدود فرض کرد.
