واژه‌نامه · روش علمی
داوریشده peer-reviewed
داوریشده صفت مقالهٔ علمی‌ای است که پیش از انتشار در مجله، چند پژوهشگر مستقل هم‌رشته، معمولاً بی‌نام، روش و نتیجه‌اش را سنجیده‌اند و سردبیر با نظر آنان آن را پذیرفته است.
داوری همتا صافی اصلی علم پیش از انتشار است. سردبیر مجله مقاله را معمولاً برای دو یا سه متخصص هم‌رشته می‌فرستد؛ آن‌ها روش، داده و استدلال را می‌سنجند و پذیرش، اصلاح یا رد را پیشنهاد می‌کنند. این رفت‌وبرگشت اغلب چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد.
داوریشده یعنی بررسی‌شده، نه اثبات‌شده. نمونه‌اش سیارهٔ نهم است: مقالهٔ پیشنهادش در ۲۰۱۶ در مجلهٔ داوریشدهٔ «Astronomical Journal» منتشر شد، ولی خود سیاره هنوز دیده نشده است.
داوریشده را با «چاپ‌شده در مجله» اشتباه نگیرید: مجله‌های غارتگر پول می‌گیرند و بی داوری واقعی هر مقالهای را چاپ می‌کنند.
پرسش‌های رایج
آیا مقالهٔ داوریشده حتماً درست است؟
مقالهٔ داوریشده حتماً درست نیست. داوری همتا یعنی دو یا سه متخصص مستقل روش و استدلال مقاله را پیش از انتشار سنجیده و خطای آشکاری ندیدهاند. داوران معمولاً آزمایش را تکرار نمیکنند، پس خطای پنهان، دادهٔ ناقص یا حتی تقلب ممکن است بماند. یک یافته وقتی محکم میشود که گروههای دیگر با دادهٔ خودشان همان نتیجه را بگیرند.
مجلهٔ غارتگر چیست و مقالهٔ داوریشدهٔ واقعی را چطور بشناسم؟
مجلهٔ غارتگر نشریهای است که از نویسنده هزینه میگیرد و بی داوری واقعی، گاهی در چند روز، هر مقالهای را منتشر میکند. برای شناختن مجلهٔ معتبر ببینید ناشرش شناختهشده است یا نه، در نمایههایی مثل Web of Science یا Scopus هست یا نه، و پژوهشگران سرشناس آن رشته در آن مقاله میدهند یا نه. وعدهٔ پذیرش سریع و تضمینشده نشانهٔ خطر است.
نام‌های دیگر و املا
شکل درست نوشتن در فلک‌بین: داوریشده.
- داوری همتا هم‌معنینام خود فرایند (peer review)
- ارزیابی همتایان مصوب فرهنگستانمصوب فرهنگستان برای peer review (مدیریت فناوری)؛ نادر
