رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir

دانشنامهمفهوم

سیارهٔ نهم Planet Nine

سیارهٔ نهم سیاره‌ای فرضی و دور در منظومهٔ شمسی با جرمی حدود پنج تا ده برابر زمین است که در سال ۲۰۱۶ برای توضیح مدار عجیب برخی اجرام فراتر از نپتون پیشنهاد شد؛ تا کنون دیده نشده است.

نام‌های دیگر: سیاره ۹

سیارهٔ نهم فرضیه‌ای دربارهٔ وجود سیاره‌ای بزرگ و ناشناخته در لبهٔ منظومهٔ شمسی است. این فرضیه در ژانویهٔ ۲۰۱۶ توسط کنستانتین باتیگین و مایکل براون در مؤسسهٔ فناوری کالیفرنیا مطرح شد. تا کنون هیچ رصدی وجود چنین سیاره‌ای را تأیید نکرده است.

## چرا سیارهٔ نهم را پیشنهاد کردند؟
مدار تعدادی از اجرام بسیار دور در لبهٔ کمربند کویپر و فراتر از آن، مانند سدنا، به‌طرز عجیبی هم‌جهت و کج است؛ انگار گرانش جرمی نادیده آن‌ها را در یک سو جمع کرده باشد. شبیه‌سازی‌ها نشان دادند سیاره‌ای با جرم حدود پنج تا ده برابر زمین، که در مداری بسیار دور و کشیده می‌گردد، می‌تواند این الگو را توضیح دهد. اندازه‌ای میان زمین و نپتون دارد و شاید شبیه ابرزمین باشد.

## مشخصات پیشنهادی
| ویژگی | برآورد |
|---|---|
| جرم | حدود ۵ تا ۱۰ برابر زمین |
| فاصلهٔ متوسط | چند صد واحد نجومی |
| دورهٔ مداری | حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار سال |

این مقادیر برآوردهایی تقریبی‌اند و با داده‌های تازه تغییر می‌کنند.

## چقدر مطمئن است؟
این فرضیه بحث‌برانگیز است. برخی پژوهشگران معتقدند الگوی مدارها نتیجهٔ سوگیری رصدی است، یعنی اجرام را فقط در بخش‌هایی از آسمان یافته‌ایم. دیگران توضیح‌های جایگزین، مانند اثر انبوه اجرام کوچک یا حتی سیاه‌چاله‌ای نخستین، پیشنهاد کرده‌اند. رصدخانهٔ وِرا روبین با پیمایش‌های گستردهٔ آسمان می‌تواند به این پرسش پاسخ دهد.

نباید با «نیبیرو» اشتباه گرفت؛ آن ادعایی بی‌پایه است و پیوندی با این فرضیهٔ علمی ندارد.

## پرسش‌های رایج
### سیارهٔ نهم چیست؟
سیارهٔ نهم سیاره‌ای فرضی در لبهٔ منظومهٔ شمسی است. جرم آن را پنج تا ده برابر زمین می‌دانند.

### آیا سیارهٔ نهم کشف شده است؟
نه، سیارهٔ نهم تا کنون مشاهده نشده است. وجودش فقط از رفتار مدار اجرام دور استنباط شده است.

### چرا سیارهٔ نهم را پیدا نکرده‌اند؟
چون بسیار دور و کم‌نور است. جست‌وجو در گسترهٔ وسیع آسمان نیز دشوار و زمان‌بر است.

### آیا سیارهٔ نهم همان پلوتون است؟
نه. پلوتون سیارهٔ کوتوله‌ای شناخته‌شده است. سیارهٔ نهم یک فرضیهٔ کاملاً جدا و بسیار بزرگ‌تر از آن است.