واژه‌نامه · زمین
رطوبت نسبی relative humidity
رطوبت نسبی نسبت فشار جزئی بخار آب موجود در هوا به فشار بخار اشباع نسبت به آب مایع در همان دماست که به درصد بیان میشود.
چرا صبح درصد رطوبت بالا می‌رود، در حالی که باران نیامده است؟ سردشدن هوا میتواند این تغییر را توضیح دهد. رطوبت نسبی فقط به بخار آب موجود وابسته نیست؛ فشار بخار اشباع در دمای همان هوا هم در محاسبه وارد میشود. با پایین‌آمدن دما، این فشار کاهش می‌یابد و هوا به اشباع نزدیک‌تر میشود.
در یک مثال فرضی، فشار جزئی بخار آب را ۱۰ هکتوپاسکال و فشار بخار اشباع در همان دما را ۲۰ هکتوپاسکال بگیرید. تقسیم اولی بر دومی و ضرب در صد، رطوبت نسبی ۵۰ درصد میدهد. این عدد نمی‌گوید نیمی از جرم یا حجم هوا آب است؛ تنها نسبت دو فشار را بیان میکند.
اگر فشار و رطوبت ویژه، یعنی نسبت جرم بخار آب به جرم هوای مرطوب، ثابت بمانند، گرم‌شدن هوا رطوبت نسبی را پایین می‌آورد. پس افت درصد الزاماً نشانهٔ خارج‌شدن بخار آب نیست. برای مقایسهٔ رطوبت دو شهر، عدد درصد را همراه دمای هوا و نقطهٔ شبنم بخوانید؛ درصد بیشتر بهتنهایی مقدار بخار آب را مشخص نمیکند.
پرسش‌های رایج
آیا رطوبت نسبی ۱۰۰ درصد حتماً باعث باران میشود؟
رطوبت نسبی ۱۰۰ درصد نشان میدهد هوا در دمای مورد نظر نسبت به آب مایع اشباع است؛ این وضعیت بهتنهایی باران را تضمین نمیکند. برای بارش، قطرهها یا ذرات یخ باید رشد کنند و به زمین برسند. هوای اشباع ممکن است با مه یا ابر همراه باشد، بیآنکه بارانی در محل مشاهده شود.
آیا رطوبت نسبی بیشتر همیشه به معنی بخار آب بیشتر است؟
رطوبت نسبی بیشتر الزاماً به معنی بخار آب بیشتر نیست، چون فشار بخار اشباع با دما تغییر میکند. هوای سردتر ممکن است با بخار آب کمتر، درصد بالاتری داشته باشد. برای مقایسه باید دما و کمیتی مانند نقطهٔ شبنم یا رطوبت مطلق نیز معلوم باشد؛ مقایسهٔ دو درصد بدون شرایط هوا میتواند نتیجهٔ نادرستی بدهد.
نام‌های دیگر و املا
شکل درست نوشتن در فلک‌بین: رطوبت نسبی.
- RH رایجکاربرد منبع پیوست؛ مصوب بودن ادعا نمی‌شود.
