واژهنامه · نجوم و اخترفیزیک
اقیانوس زیرسطحی subsurface ocean
اقیانوس زیرسطحی لایهای از آب مایع زیر پوستهٔ یخی یا سنگی یک قمر یا سیارهٔ کوتوله است که گرمای کشندی یا گرمای درونی آن جرم، آن را از یخ زدن نگه میدارد.
اقیانوسهای زیرسطحی از امیدبخشترین جاهای منظومهٔ شمسی برای جستوجوی حیاتاند، چون آب مایع، انرژی و مواد شیمیایی را کنار هم دارند. شواهد قوی برای اروپا و گانیمد، قمرهای مشتری، و انسلادوس و تیتان، قمرهای زحل، در دست است.
گرمای این اقیانوسها بیشتر کشندی است: مدار کمی کشیدهٔ قمر باعث میشود گرانش سیاره آن را پیوسته بفشارد و رها کند، مانند توپی که در دست ورز داده شود. برآورد میشود اقیانوس اروپا حدود دو برابر همهٔ اقیانوسهای زمین آب داشته باشد.
کاوشگر جوس در ۲۰۲۳ و کاوشگر اروپا کلیپر در ۲۰۲۴ به سوی مشتری پرتاب شدند تا همین اقیانوسها را از نزدیک بسنجند.
پرسشهای رایج
از کجا میدانیم زیر یخ اروپا اقیانوس هست؟
شاهد اصلی اقیانوس زیرسطحی اروپا، قمر مشتری، از کاوشگر گالیله در اواخر دههٔ ۱۹۹۰ آمد: میدان مغناطیسی پیرامون اروپا با چرخش میدان مشتری تغییر میکرد، و این فقط با لایهای رسانا مانند آب شور زیر یخ جور درمیآید. سطح جوان و ترکخوردهٔ اروپا هم همین را تأیید میکند. کاوشگر اروپا کلیپر در ۲۰۳۰ به مشتری میرسد تا این اقیانوس را دقیقتر بسنجد.
آیا در اقیانوسهای زیرسطحی حیات ممکن است؟
حیات در اقیانوس زیرسطحی ممکن است، ولی تاکنون هیچ نشانهای از آن پیدا نشده است. آب مایع، منبع انرژی و عنصرهایی مانند کربن، نیتروژن و فسفر شرطهای اصلی حیاتاند و فورانهای انسلادوس نشان دادهاند اقیانوس آن قمر نمک، مولکولهای آلی، هیدروژن و فسفات دارد. روی زمین هم میکروبها کنار دریچههای گرمابی کف اقیانوس، دور از نور خورشید، زندگی میکنند.
نامهای دیگر و املا
شکل درست نوشتن در فلکبین: اقیانوس زیرسطحی.
- اقیانوس زیرزمینی رایجگونهٔ ساده؛ شاهد مستقیم ندیدم







