مشتری Jupiter

مشتری سیاره‌ای با قطر حدود ۱۴۰ هزار کیلومتر، یعنی بیش از ۱۱ برابر قطر زمین، است. جرمش حدود ۳۱۸ برابر زمین و حدود یک‌هزارم جرم خورشید است. این سیاره بیشتر از هیدروژن و هلیوم ساخته شده و از غول‌های گازی به شمار می‌رود. گرانش قدرتمند آن در شکل‌دهی به مدارهای سیارک‌ها و دنباله‌دارها نقش مهمی دارد.

ساختار و جو

جو مشتری نواری رنگی از ابرهای آمونیاک و ترکیبات دیگر دارد که توسط بادهایی با سرعت صدها کیلومتر بر ساعت کشیده شده‌اند. نماد این سیاره، لکهٔ سرخ بزرگ، توفانی غول‌آساست که دست‌کم از ۱۸۳۱ پیوسته دیده شده و شاید از سدهٔ هفدهم هم رصد شده باشد. در عمق، هیدروژن زیر فشار شدید به حالت فلزی در می‌آید و میدان مغناطیسی بسیار نیرومندی پدید می‌آورد. مشتری سیاره‌ای تندچرخ است و هر شبانه‌روزش کمتر از ۱۰ ساعت است.

قمرها و حلقه‌ها

مشتری چهار قمر بزرگ دارد که گالیله در ۱۶۱۰ کشف کرد: آیو، اروپا، گانیمد و کالیستو؛ به آن‌ها قمرهای گالیله‌ای می‌گویند. گانیمد بزرگ‌ترین قمر منظومهٔ شمسی است. مشتری حلقه‌های باریک و کم‌نوری هم دارد.

کاوش مشتری

کاوشگرهایی مانند پایونیر ۱۰، وویجر، گالیله و جونو از آن دیدن کرده‌اند. اروپا کلیپر و جوس برای کاوش قمرهای یخی آن راهی شده‌اند.

چگونه مشتری را ببینیم؟

مشتری با چشم غیرمسلح به‌صورت ستاره‌ای بسیار درخشان و سفید-زرد دیده می‌شود و در بیشتر مواقع پس از زهره درخشان‌ترین سیاره است. با دوربین دوچشمی ثابت‌شده می‌توان چهار قمر گالیله‌ای را دید.

پرسش‌های رایج

### مشتری چند قمر دارد؟
تا سال ۲۰۲۵ حدود ۹۷ قمر برای مشتری تأیید شده است. چهار قمر بزرگ آن را گالیله در سال ۱۶۱۰ کشف کرد.

### آیا می‌توان روی مشتری ایستاد؟
نه. مشتری سطح جامد ندارد و از گاز و مایع ساخته شده است؛ هر چه پایین‌تر بروید فشار و دما بیشتر می‌شود.

### لکهٔ سرخ بزرگ چیست؟
لکهٔ سرخ بزرگ توفانی عظیم در جو مشتری است که ابعادش تقریباً هم‌اندازهٔ قطر زمین یا کمی بیشتر است و در دهه‌های اخیر کوچک‌تر شده است.