پنجشنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۱ · ساعت ۲۰:۴۶:۵۷ به وقت تهران · ۱۵۳۶ روز پیش
2022-07-21 17:16 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۳۴.۸۸° N ۴۸.۷۴° E
انرژی
حدود ۸۵ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۱۸ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
شب پنجشنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۲۰:۴۶ به وقت تهران، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۵ در جورقان، همدان رخ داد. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۵ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۸۵ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی جورقان، همدان
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۸ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۸ در ۸ خرداد ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۶۵ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۰ در ۱۰ شهریور ۱۳۴۱، ۱۳۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ بوئین‌زهرا ۱۳۴۱، زلزلهٔ فیروزآباد (کنگاور) ۱۹۵۸ (۲۵ مرداد ۱۳۳۷) و زلزلهٔ فارسینج (کنگاور و صحنه) ۱۹۵۷ (۲۲ آذر ۱۳۳۶) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان همدان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
در این بازه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری ثبت نشده است.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۶۵ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۰
۱۰ شهریور ۱۳۴۱
۱۳۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۷
۲۵ مرداد ۱۳۳۷
۱۰۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۵
۱ تیر ۱۳۸۱
۸۸ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۵
۲۲ آذر ۱۳۳۶
۱۰۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۴ فروردین ۱۳۴۲
۹۲ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۸
۲۳ مرداد ۱۳۳۷
۱۱۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۱۷ آبان ۱۳۰۳
۱۴۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۲۳ مرداد ۱۳۳۷
۸۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۶ اردیبهشت ۱۳۴۷
۱۳۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۲۴ اسفند ۱۳۱۰
۱۳۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ بوئین‌زهرا ۱۳۴۱ ۱۳۳ کیلومتری
۱۰ شهریور ۱۳۴۱
۷٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۷٫۰ تا ۷٫۲ در دشت قزوین، حوالی بوئین‌زهرا، که ۱۲٬۲۲۵ نفر را کشت و ۲٬۷۷۶ نفر را مجروح کرد؛ از مرگبارترین زلزله‌های ایران در سدهٔ بیستم است. جان‌باختگان: ۱۲٬۲۲۵ نفر
زلزلهٔ فیروزآباد (کنگاور) ۱۹۵۸ ۱۰۳ کیلومتری
۲۵ مرداد ۱۳۳۷
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۷ که بیش از ۱۷۰ روستا را آسیب زد، کمتر از یک سال پس از زلزلهٔ فارسینج در همان ناحیه؛ چون پیش‌لرزه‌های قوی بیشتر مردم را از خانه‌ها بیرون آورده بود، شمار کشته‌ها به ۱۳۲ نفر رسید. جان‌باختگان: ۱۳۲ نفر
زلزلهٔ فارسینج (کنگاور و صحنه) ۱۹۵۷ ۱۰۵ کیلومتری
۲۲ آذر ۱۳۳۶
۶٫۵
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ (برخی منابع ۶٫۸) در غرب ایران، حوالی صحنه و کنگاور، که دست‌کم ۱٬۱۳۰ نفر را کشت (بیش از ۷۰۰ نفر تنها در روستای فارسینج) و حدود ۱۵ هزار نفر را بی‌خانمان کرد. جان‌باختگان: حدود ۱٬۱۳۰ تا ۱٬۲۰۰ نفر
زلزلهٔ آوج (چنگوره) ۱۳۸۱ ۸۸ کیلومتری
۱ تیر ۱۳۸۱
۶٫۵
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ در جنوب‌غرب قزوین، حوالی آوج و چنگوره، که دست‌کم ۲۶۱ نفر را کشت، حدود ۱٬۵۰۰ نفر را مجروح کرد و حدود ۵۰ هزار نفر را بی‌خانمان کرد؛ در تهران هم احساس شد ولی خسارتی نداشت. جان‌باختگان: دست‌کم ۲۶۱ نفر
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ جورقان، همدان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۵ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۵ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ جورقان، همدان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه پنجشنبه ۳۰ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۲۰:۴۶ به وقت تهران در جورقان، همدان رخ داد. مختصات کانون ۳۴.۸۸ درجهٔ شمالی و ۴۸.۷۴ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ جورقان، همدان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ جورقان، همدان پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
