سهشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۱ · ساعت ۱۲:۱۲:۴۹ به وقت تهران · ۱۴۵۴ روز پیش
2022-10-11 08:42 UTC
عمق کانون
۶ کیلومتر
مختصات
۳۴.۵۹° N ۴۸.۸۷° E
انرژی
حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۲۱ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
مرکز لرزهنگاری کشوری زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ را در جوکار، همدان ثبت کرد؛ ظهر سهشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۱، ساعت ۱۲:۱۲ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۶ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۶ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۳۲ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی جوکار، همدان
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۲۱ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ در ۳ خرداد ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۷۸ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۳ در سال ۱۹۰۹ میلادی، ۱۴۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هفت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سیلاخور (بروجرد) (۳ بهمن ۱۲۸۷)، زلزلهٔ بوئین‌زهرا ۱۳۴۱ و زلزلهٔ فیروزآباد (کنگاور) ۱۹۵۸ (۲۵ مرداد ۱۳۳۷) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۲٫۶ در ۲۲ مهر، ساعت ۱۰:۰۸ بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان همدان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۷۸ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۳
۱۹۰۹ میلادی
۱۴۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۷٫۰
۱۰ شهریور ۱۳۴۱
۱۴۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۷
۲۵ مرداد ۱۳۳۷
۹۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۵
۱ تیر ۱۳۸۱
۱۱۷ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۵
۲۲ آذر ۱۳۳۶
۱۰۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۱۱ فروردین ۱۳۸۵
۱۲۱ کیلومتر
۷ کیلومتر
۶٫۰
۴ فروردین ۱۳۴۲
۹۲ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۸
۲۳ مرداد ۱۳۳۷
۱۰۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۲۳ مرداد ۱۳۳۷
۷۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۱۲ آذر ۱۳۳۴
۱۳۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ سیلاخور (بروجرد) ۱۳۳ کیلومتری
۳ بهمن ۱۲۸۷
۷٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۳ در دشت سیلاخور، جنوب بروجرد، که روستاهای بسیاری را ویران کرد و دست‌کم ۵٬۵۰۰ نفر را کشت؛ پس‌لرزه‌ها شش ماه ادامه یافتند و همان بخش از گسل در زلزلهٔ ۲۰۰۶ بروجرد دوباره لرزید. جان‌باختگان: حدود ۵٬۵۰۰ تا ۸٬۰۰۰ نفر
زلزلهٔ بوئین‌زهرا ۱۳۴۱ ۱۴۸ کیلومتری
۱۰ شهریور ۱۳۴۱
۷٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۷٫۰ تا ۷٫۲ در دشت قزوین، حوالی بوئین‌زهرا، که ۱۲٬۲۲۵ نفر را کشت و ۲٬۷۷۶ نفر را مجروح کرد؛ از مرگبارترین زلزله‌های ایران در سدهٔ بیستم است. جان‌باختگان: ۱۲٬۲۲۵ نفر
زلزلهٔ فیروزآباد (کنگاور) ۱۹۵۸ ۹۸ کیلومتری
۲۵ مرداد ۱۳۳۷
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۷ که بیش از ۱۷۰ روستا را آسیب زد، کمتر از یک سال پس از زلزلهٔ فارسینج در همان ناحیه؛ چون پیش‌لرزه‌های قوی بیشتر مردم را از خانه‌ها بیرون آورده بود، شمار کشته‌ها به ۱۳۲ نفر رسید. جان‌باختگان: ۱۳۲ نفر
زلزلهٔ فارسینج (کنگاور و صحنه) ۱۹۵۷ ۱۰۵ کیلومتری
۲۲ آذر ۱۳۳۶
۶٫۵
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ (برخی منابع ۶٫۸) در غرب ایران، حوالی صحنه و کنگاور، که دست‌کم ۱٬۱۳۰ نفر را کشت (بیش از ۷۰۰ نفر تنها در روستای فارسینج) و حدود ۱۵ هزار نفر را بی‌خانمان کرد. جان‌باختگان: حدود ۱٬۱۳۰ تا ۱٬۲۰۰ نفر
زلزلهٔ آوج (چنگوره) ۱۳۸۱ ۱۱۷ کیلومتری
۱ تیر ۱۳۸۱
۶٫۵
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ در جنوب‌غرب قزوین، حوالی آوج و چنگوره، که دست‌کم ۲۶۱ نفر را کشت، حدود ۱٬۵۰۰ نفر را مجروح کرد و حدود ۵۰ هزار نفر را بی‌خانمان کرد؛ در تهران هم احساس شد ولی خسارتی نداشت. جان‌باختگان: دست‌کم ۲۶۱ نفر
زلزلهٔ بروجرد (سیلاخور) ۱۳۸۵ ۱۲۱ کیلومتری
۱۱ فروردین ۱۳۸۵
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در جنوب بروجرد (لرستان) که به بروجرد، سیلاخور و دورود آسیب زد، حدود ۷۰ نفر را کشت و بیش از ۱٬۲۰۰ نفر را مجروح کرد؛ در همان بخش از گسلی رخ داد که زلزلهٔ ۱۹۰۹ سیلاخور را پدید آورده بود. جان‌باختگان: ۶۳ تا ۷۰ نفر یا بیشتر
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ جوکار، همدان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۰ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۰ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ جوکار، همدان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه سهشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۱، ساعت ۱۲:۱۲ به وقت تهران در جوکار، همدان رخ داد. مختصات کانون ۳۴.۵۹ درجهٔ شمالی و ۴۸.۸۷ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ جوکار، همدان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۶ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ جوکار، همدان پسلرزه داشت؟
دو زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۲ مهر، ۱۰:۰۸.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
