دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱ · ساعت ۱۵:۲۱:۲۸ به وقت تهران · ۱۳۶۴ روز پیش
2023-01-09 11:51 UTC
عمق کانون
۶ کیلومتر
مختصات
۳۵.۰۱° N ۵۲.۴۹° E
انرژی
حدود ۱۵ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۱۲ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۰ عصر دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱، ساعت ۱۵:۲۱ به وقت تهران، آرادان، سمنان را لرزاند. کانون آن در عمق ۶ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۰ در ردهٔ لرزههای متوسط است. لرزه‌ای به این بزرگی معمولاً در گستره‌ای چندده‌کیلومتری احساس میشود. خسارت سنگین در این اندازه کم‌یاب است، ولی بناهای کهنه و خشتی نزدیک کانون آسیب‌پذیرند.
عمق ۶ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۵ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۵ حدود ۳۲ برابر این انرژی دارد.
زمین‌لرزه‌های پیشین آرادان، سمنان
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۲ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. این قوی‌ترین زمینلرزهٔ ثبت‌شده در این شعاع از اسفند ۱۴۰۰ تاکنون است.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۵۸ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۶ در ۱۱ تیر ۱۳۳۶، ۱۴۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ شمیرانات و دماوند (تهران) ۱۸۳۰، زلزلهٔ سنگچال (البرز مازندران) ۱۹۵۷ (۱۱ تیر ۱۳۳۶) و زلزلهٔ ۱۹۹۰ فیروزکوه (۳۰ دی ۱۳۶۸) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن شش زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۴ در ۲۰ دی، ساعت ۲۲:۵۰ بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان سمنان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۵۸ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۶
۱۱ تیر ۱۳۳۶
۱۴۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۴
۳۰ تیر ۱۳۰۶
۱۴۹ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۰
۳۰ دی ۱۳۶۸
۱۰۱ کیلومتر
۲۵ کیلومتر
۶٫۰
۱۴ اسفند ۱۳۱۳
۱۱۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۱ مرداد ۱۳۰۶
۱۳۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۱۸ فروردین ۱۳۱۶
۴۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۱۰ مهر ۱۳۰۹
۶۹ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۱۸ مرداد ۱۳۵۰
۱۴۷ کیلومتر
۲۹ کیلومتر
۵٫۵
۲۵ اسفند ۱۳۳۵
۲۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۱۶ مهر ۱۳۰۹
۷۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ شمیرانات و دماوند (تهران) ۱۸۳۰ ۱۱۳ کیلومتری
۱۸۳۰ میلادی
۷٫۱
زمین‌لرزه‌ای در بامداد ۲۷ مارس ۱۸۳۰ (۲ شوال ۱۲۴۵) در شمیرانات و دماوند، شمال‌شرق تهران، که حدود ۷۰ روستا را ویران کرد؛ در دماوند بیش از ۵۰۰ نفر کشته شدند و در تهران، که آن زمان شهری کوچک بود، خانه‌های قدیمی فرو ریخت، حدود ۳۰ نفر جان باختند و به ارگ و بازار آسیب رسید. بزرگی آن حدود ۷٫۱ برآورد میشود. جان‌باختگان: بیش از ۵۰۰ نفر در دماوند و حدود ۳۰ نفر در تهران
زلزلهٔ سنگچال (البرز مازندران) ۱۹۵۷ ۱۴۴ کیلومتری
۱۱ تیر ۱۳۳۶
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ (برآوردهای دیگر تا ۷٫۱) در کوهستان البرز در مازندران که حدود ۱۲۰ روستا را ویران کرد، با رانشی رودخانهٔ هراز را سد زد و حدود ۱٬۱۰۰ تا ۱٬۵۰۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱٬۱۰۰ تا ۱٬۵۰۰ نفر
زلزلهٔ ۱۹۹۰ فیروزکوه ۱۰۰ کیلومتری
۳۰ دی ۱۳۶۸
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در حدود ۳۶ کیلومتری شرق صلب‌بن، در ناحیهٔ فیروزکوه (استان تهران) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ تنها آسیب جزئی در فیروزکوه گزارش شده است.
زلزلهٔ ری ۸۵۵ ۱۱۶ کیلومتری
۸۵۵ میلادی
—
زمین‌لرزه‌ای سخت در ری، شهر باستانی در جنوب تهران امروزی، که بنابر گزارش‌های تاریخی خانه‌های بسیاری را ویران کرد و تلفات زیادی داشت؛ پس‌لرزه‌ها بیش از یک ماه ادامه یافتند و لرزه در قم و کاشان هم احساس شد. جان‌باختگان: شمار دقیق قربانیان در منابع نیامده؛ «تلفات بسیار» گزارش شده
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ آرادان، سمنان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۴٫۰ بود که در رسانهها معمولاً «۴٫۰ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ آرادان، سمنان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه دوشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۱، ساعت ۱۵:۲۱ به وقت تهران در آرادان، سمنان رخ داد. مختصات کانون ۳۵.۰۱ درجهٔ شمالی و ۵۲.۴۹ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ آرادان، سمنان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۶ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ آرادان، سمنان پسلرزه داشت؟
شش زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۴ دی، ۰۴:۴۴.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
