پنجشنبه ۲۲ دی ۱۴۰۱ · ساعت ۲۱:۴۹:۳۹ به وقت تهران · ۱۴۰۹ روز پیش
2023-01-12 18:19 UTC
مرکز لرزهنگاری کشوری زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۰ را در زرین رود، زنجان ثبت کرد؛ شب پنجشنبه ۲۲ دی ۱۴۰۱، ساعت ۲۱:۴۹ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
دایره: ۱۰۰ کیلومتری کانون. روی هر نقطه بزنید تا صفحهٔ همان زمینلرزه باز شود. برای زوم با چرخ موش، اول روی نقشه کلیک کنید.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه میگوید؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۰ کوچک به شمار میآید. چنین لرزهای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، بهویژه در طبقههای بالا یا در سکوت شب، حس میکنند و آسیبی نمیزند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۳۲ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین زرین رود، زنجان
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۷ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۶ در ۴ خرداد ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۴۸ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۴ در ۳۱ خرداد ۱۳۶۹، ۱۴۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. سه زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ رودبار و منجیل ۱۳۶۹، زلزلهٔ بوئینزهرا ۱۳۴۱ و زلزلهٔ آوج (چنگوره) ۱۳۸۱ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
پیشلرزهها و پسلرزهها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
۱ پیشلرزه و ۰ پسلرزه در ۵۰ کیلومتری.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قویترینها نخست؛ ۴۸ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۴
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۱۴۷ کیلومتر
۱۹ کیلومتر
۷٫۰
۱۰ شهریور ۱۳۴۱
۱۲۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۵
۱ تیر ۱۳۸۱
۵۷ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۸
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۱۴۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۱۷ آبان ۱۳۰۳
۹۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۳۱ تیر ۱۳۶۲
۱۳۶ کیلومتر
۴۱ کیلومتر
۵٫۶
۲۱ مهر ۱۳۴۱
۱۴۶ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۵
۱۹۱۷ میلادی
۱۴۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۴
۳ تیر ۱۳۶۹
۱۳۸ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۴
۱۳ شهریور ۱۳۴۱
۱۰۹ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزلههای تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ رودبار و منجیل ۱۳۶۹ ۱۴۷ کیلومتری
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۷٫۴
زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۴ در ساعت ۰۰:۳۰ بامداد ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ که رودبار، منجیل و لوشان را در گیلان و زنجان ویران کرد؛ حدود ۴۰ هزار نفر کشته، بیش از ۶۰ هزار نفر مجروح و بیش از صد هزار نفر بیخانمان شدند. از مرگبارترین زلزلههای ایران در سدهٔ بیستم است. جانباختگان: حدود ۳۵ تا ۵۰ هزار نفر
زلزلهٔ بوئینزهرا ۱۳۴۱ ۱۲۴ کیلومتری
۱۰ شهریور ۱۳۴۱
۷٫۰
زمینلرزهای به بزرگی حدود ۷٫۰ تا ۷٫۲ در دشت قزوین، حوالی بوئینزهرا، که ۱۲٬۲۲۵ نفر را کشت و ۲٬۷۷۶ نفر را مجروح کرد؛ از مرگبارترین زلزلههای ایران در سدهٔ بیستم است. جانباختگان: ۱۲٬۲۲۵ نفر
زلزلهٔ آوج (چنگوره) ۱۳۸۱ ۵۷ کیلومتری
۱ تیر ۱۳۸۱
۶٫۵
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۵ در جنوبغرب قزوین، حوالی آوج و چنگوره، که دستکم ۲۶۱ نفر را کشت، حدود ۱٬۵۰۰ نفر را مجروح کرد و حدود ۵۰ هزار نفر را بیخانمان کرد؛ در تهران هم احساس شد ولی خسارتی نداشت. جانباختگان: دستکم ۲۶۱ نفر
زلزلهٔ قزوین ۱۱۱۹ ۱۴۱ کیلومتری
۱۱۱۹ میلادی
۶٫۴
زمینلرزهای در قزوین در ۱۰ دسامبر ۱۱۱۹ میلادی که در فهرستهای تاریخی ثبت شده است؛ بزرگی آن حدود ۶٫۴ تا ۶٫۵ برآورد شده و شمار قربانیانش مشخص نیست.
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۰ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۰ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلکبین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمیکند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغقوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایهاش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پلهها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیبدیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلکبین گزارشهای مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان میدهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلکبین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیکترین شهرها، از مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.