زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۰ صبح دوشنبه ۱۴ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۱۰:۵۵ به وقت تهران، فاریاب، کرمان را لرزاند. کانون آن در عمق ۲۸ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۰ در ردهٔ لرزه‌های متوسط است. لرزه‌ای به این بزرگی معمولاً در گستره‌ای چندده‌کیلومتری احساس میشود. خسارت سنگین در این اندازه کم‌یاب است، ولی بناهای کهنه و خشتی نزدیک کانون آسیب‌پذیرند.
عمق ۲۸ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۵ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۵ حدود ۳۲ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
آخرین زمینلرزهٔ هم‌اندازه یا بزرگتر در این ناحیه: ۴٫۱، ۵۳ روز پیش. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۰۲ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۱ در ۲۰ بهمن ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۴۹۸ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۹ در ۲ فروردین ۱۳۵۶، ۸۰ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۱ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ خورگو (بندرعباس) ۱۳۵۶، زلزلهٔ ۱۹۲۳ جنوب کرمان (سیرجان) (۳۰ شهریور ۱۳۰۲) و زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان (۱۳ اسفند ۱۳۷۷) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن پنج زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۴٫۱ در ۱۹ فروردین، ساعت ۰۶:۳۸ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
