یکشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۲ · ساعت ۰۴:۴۵:۲۰ به وقت تهران · ۱۲۰۵ روز پیش
2023-06-18 01:15 UTC
عمق کانون
۱۲ کیلومتر
مختصات
۳۵.۲۳° N ۵۱.۹۹° E
انرژی
حدود ۳۴۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۲۵ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
مرکز لرزهنگاری کشوری زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۹ را در ایوانکی، سمنان ثبت کرد؛ بامداد یکشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۴:۴۵ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۲ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۹ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۱۲ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۳۴۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۱ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی ایوانکی، سمنان
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۲۵ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۹ در ۲۵ فروردین ۱۴۰۲ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۶۶ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۶ در ۱۱ تیر ۱۳۳۶، ۱۳۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. چهار زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ شمیرانات و دماوند (تهران) ۱۸۳۰، زلزلهٔ سنگچال (البرز مازندران) ۱۹۵۷ (۱۱ تیر ۱۳۳۶) و زلزلهٔ بلده (کجور) ۱۳۸۳ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان سمنان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
در این بازه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری ثبت نشده است.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۶۶ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۶
۱۱ تیر ۱۳۳۶
۱۳۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۳
۸ خرداد ۱۳۸۳
۱۲۳ کیلومتر
۱۷ کیلومتر
۶٫۰
۳۰ دی ۱۳۶۸
۱۱۰ کیلومتر
۲۵ کیلومتر
۶٫۰
۱۴ اسفند ۱۳۱۳
۱۲۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۲۸ آذر ۱۳۵۹
۱۴۱ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۵٫۷
۱۸ فروردین ۱۳۱۶
۷۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۱۰ مهر ۱۳۰۹
۶۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۱۸ مرداد ۱۳۵۰
۱۴۱ کیلومتر
۲۹ کیلومتر
۵٫۵
۲۸ خرداد ۱۳۸۶
۱۳۷ کیلومتر
۵ کیلومتر
۵٫۵
۲۵ اسفند ۱۳۳۵
۷۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ شمیرانات و دماوند (تهران) ۱۸۳۰ ۶۹ کیلومتری
۱۸۳۰ میلادی
۷٫۱
زمین‌لرزه‌ای در بامداد ۲۷ مارس ۱۸۳۰ (۲ شوال ۱۲۴۵) در شمیرانات و دماوند، شمال‌شرق تهران، که حدود ۷۰ روستا را ویران کرد؛ در دماوند بیش از ۵۰۰ نفر کشته شدند و در تهران، که آن زمان شهری کوچک بود، خانه‌های قدیمی فرو ریخت، حدود ۳۰ نفر جان باختند و به ارگ و بازار آسیب رسید. بزرگی آن حدود ۷٫۱ برآورد میشود. جان‌باختگان: بیش از ۵۰۰ نفر در دماوند و حدود ۳۰ نفر در تهران
زلزلهٔ سنگچال (البرز مازندران) ۱۹۵۷ ۱۳۷ کیلومتری
۱۱ تیر ۱۳۳۶
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ (برآوردهای دیگر تا ۷٫۱) در کوهستان البرز در مازندران که حدود ۱۲۰ روستا را ویران کرد، با رانشی رودخانهٔ هراز را سد زد و حدود ۱٬۱۰۰ تا ۱٬۵۰۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱٬۱۰۰ تا ۱٬۵۰۰ نفر
زلزلهٔ بلده (کجور) ۱۳۸۳ ۱۲۳ کیلومتری
۸ خرداد ۱۳۸۳
۶٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۳ در منطقهٔ بلده و کجور (مازندران) که زمین‌لغزش‌های متعدد ایجاد کرد و به هشت استان خسارت زد (بیشترین در مازندران و قزوین)؛ دست‌کم ۳۵ نفر کشته شدند. جان‌باختگان: ۳۵ تا ۵۴ نفر (بخشی بر اثر زمین‌لغزش و سقوط بالگرد امدادی)
زلزلهٔ ۱۹۹۰ فیروزکوه ۱۱۰ کیلومتری
۳۰ دی ۱۳۶۸
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در حدود ۳۶ کیلومتری شرق صلب‌بن، در ناحیهٔ فیروزکوه (استان تهران) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ تنها آسیب جزئی در فیروزکوه گزارش شده است.
زلزلهٔ ری ۸۵۵ ۶۴ کیلومتری
۸۵۵ میلادی
—
زمین‌لرزه‌ای سخت در ری، شهر باستانی در جنوب تهران امروزی، که بنابر گزارش‌های تاریخی خانه‌های بسیاری را ویران کرد و تلفات زیادی داشت؛ پس‌لرزه‌ها بیش از یک ماه ادامه یافتند و لرزه در قم و کاشان هم احساس شد. جان‌باختگان: شمار دقیق قربانیان در منابع نیامده؛ «تلفات بسیار» گزارش شده
زلزلهٔ ری و طالقان ۹۵۸ ۱۱۷ کیلومتری
۹۵۸ میلادی
—
زمین‌لرزه‌ای فاجعه‌بار در شمال ایران مرکزی که بنابر گزارش‌های تاریخی بیشتر روستاهای ری و طالقان را ویران کرد: در حوزهٔ ری حدود ۱۵۰ روستا از میان رفت و در طالقان تنها حدود ۳۰ نفر زنده ماندند. پس‌لرزه‌ها حدود چهل روز ادامه یافتند و آسیب تا دیلم، قم و کاشان گسترش داشت؛ برخی منابع آن را به سال ۹۵۷ نسبت میدهند. جان‌باختگان: شمار دقیق قربانیان نامعلوم؛ «تلفات سنگین» گزارش شده
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ ایوانکی، سمنان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۹ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۹ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ ایوانکی، سمنان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه یکشنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۰۴:۴۵ به وقت تهران در ایوانکی، سمنان رخ داد. مختصات کانون ۳۵.۲۳ درجهٔ شمالی و ۵۱.۹۹ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ ایوانکی، سمنان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۲ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ ایوانکی، سمنان پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
