مرکز لرزهنگاری کشوری زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۷ را در حوالی دامغان در استان سمنان ثبت کرد؛ شب پنجشنبه ۴ تیر ۱۴۰۵، ساعت ۲۲:۲۳ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۴ کیلومتری زمین بود و ۳۷ کیلومتر با خود دامغان فاصله داشت.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۷ در ردهٔ لرزههای سبک است. چنین لرزهای معمولاً در شهرها و روستاهای نزدیک کانون حس میشود و ممکن است پنجرهها و اشیای آویزان را بلرزاند، اما بهندرت آسیب میزند.
عمق ۴ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۵٫۴ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۳ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیشتر هم لرزیده است؟
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۴۳ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۵ در ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۹۷ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۶ در ۱۱ تیر ۱۳۳۶، ۱۰۶ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. شش زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ دامغان (قومس) ۸۵۶، زلزلهٔ سنگچال (البرز مازندران) ۱۹۵۷ (۱۱ تیر ۱۳۳۶) و زلزلهٔ ترود ۱۹۵۳ (۲۳ بهمن ۱۳۳۱) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۳٫۱ در ۲ مرداد، ساعت ۱۳:۴۸ بود.
