سهشنبه ۹ مرداد ۱۴۰۳ · ساعت ۱۲:۲۶:۵۲ به وقت تهران · ۷۹۶ روز پیش
2024-07-30 08:56 UTC
عمق کانون
۱۴ کیلومتر
مختصات
۳۶.۸۴° N ۵۰.۶۴° E
انرژی
حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۲ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ ظهر سهشنبه ۹ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۲:۲۶ به وقت تهران، حوالی کتالم و سادات شهر در استان مازندران را لرزاند. کانون آن در عمق ۱۴ کیلومتری زمین بود و ۸ کیلومتر با خود کتالم و سادات شهر فاصله داشت.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۱۴ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۳۲ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی کتالم و سادات شهر
احتمالاً پس‌لرزهٔ زمینلرزهٔ ۴٫۰، امروز ساعت ۱۱:۴۴. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۲ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۰ در ۹ مرداد ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۸۲ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۴ در ۳۱ خرداد ۱۳۶۹، ۱۱۰ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. سه زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ رودبار و منجیل ۱۳۶۹، زلزلهٔ شمیرانات و دماوند (تهران) ۱۸۳۰ و زلزلهٔ بوئین‌زهرا ۱۳۴۱ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان مازندران پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۸ کیلومتری کتالم و سادات شهر (مازندران)
۸ کیلومتری رامسر (مازندران)
۱۶ کیلومتری چابکسر (گیلان)
۸۳ کیلومتری قزوین
۱۰۵ کیلومتری رشت
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
۱ پیش‌لرزه و ۰ پسلرزه در ۵۰ کیلومتری.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۸۲ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۴
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۱۱۰ کیلومتر
۱۹ کیلومتر
۷٫۰
۱۰ شهریور ۱۳۴۱
۱۵۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۳
۸ خرداد ۱۳۸۳
۱۰۶ کیلومتر
۱۷ کیلومتر
۵٫۸
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۷۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۷ آذر ۱۳۷۰
۹۳ کیلومتر
۱۶ کیلومتر
۵٫۶
۳۱ تیر ۱۳۶۲
۱۳۰ کیلومتر
۴۱ کیلومتر
۵٫۶
۲۱ مهر ۱۳۴۱
۱۳۶ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۵
۱۶ اردیبهشت ۱۳۳۶
۹۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۲۴ فروردین ۱۳۳۵
۷۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۳ مهر ۱۳۱۹
۱۳۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ رودبار و منجیل ۱۳۶۹ ۱۱۰ کیلومتری
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۷٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۴ در ساعت ۰۰:۳۰ بامداد ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ که رودبار، منجیل و لوشان را در گیلان و زنجان ویران کرد؛ حدود ۴۰ هزار نفر کشته، بیش از ۶۰ هزار نفر مجروح و بیش از صد هزار نفر بی‌خانمان شدند. از مرگبارترین زلزله‌های ایران در سدهٔ بیستم است. جان‌باختگان: حدود ۳۵ تا ۵۰ هزار نفر
زلزلهٔ شمیرانات و دماوند (تهران) ۱۸۳۰ ۱۵۰ کیلومتری
۱۸۳۰ میلادی
۷٫۱
زمین‌لرزه‌ای در بامداد ۲۷ مارس ۱۸۳۰ (۲ شوال ۱۲۴۵) در شمیرانات و دماوند، شمال‌شرق تهران، که حدود ۷۰ روستا را ویران کرد؛ در دماوند بیش از ۵۰۰ نفر کشته شدند و در تهران، که آن زمان شهری کوچک بود، خانه‌های قدیمی فرو ریخت، حدود ۳۰ نفر جان باختند و به ارگ و بازار آسیب رسید. بزرگی آن حدود ۷٫۱ برآورد میشود. جان‌باختگان: بیش از ۵۰۰ نفر در دماوند و حدود ۳۰ نفر در تهران
زلزلهٔ بوئین‌زهرا ۱۳۴۱ ۱۵۰ کیلومتری
۱۰ شهریور ۱۳۴۱
۷٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۷٫۰ تا ۷٫۲ در دشت قزوین، حوالی بوئین‌زهرا، که ۱۲٬۲۲۵ نفر را کشت و ۲٬۷۷۶ نفر را مجروح کرد؛ از مرگبارترین زلزله‌های ایران در سدهٔ بیستم است. جان‌باختگان: ۱۲٬۲۲۵ نفر
زلزلهٔ قزوین ۱۱۱۹ ۹۱ کیلومتری
۱۱۱۹ میلادی
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای در قزوین در ۱۰ دسامبر ۱۱۱۹ میلادی که در فهرست‌های تاریخی ثبت شده است؛ بزرگی آن حدود ۶٫۴ تا ۶٫۵ برآورد شده و شمار قربانیانش مشخص نیست.
زلزلهٔ بلده (کجور) ۱۳۸۳ ۱۰۶ کیلومتری
۸ خرداد ۱۳۸۳
۶٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۳ در منطقهٔ بلده و کجور (مازندران) که زمین‌لغزش‌های متعدد ایجاد کرد و به هشت استان خسارت زد (بیشترین در مازندران و قزوین)؛ دست‌کم ۳۵ نفر کشته شدند. جان‌باختگان: ۳۵ تا ۵۴ نفر (بخشی بر اثر زمین‌لغزش و سقوط بالگرد امدادی)
زلزلهٔ ری و طالقان ۹۵۸ ۱۰۲ کیلومتری
۹۵۸ میلادی
—
زمین‌لرزه‌ای فاجعه‌بار در شمال ایران مرکزی که بنابر گزارش‌های تاریخی بیشتر روستاهای ری و طالقان را ویران کرد: در حوزهٔ ری حدود ۱۵۰ روستا از میان رفت و در طالقان تنها حدود ۳۰ نفر زنده ماندند. پس‌لرزه‌ها حدود چهل روز ادامه یافتند و آسیب تا دیلم، قم و کاشان گسترش داشت؛ برخی منابع آن را به سال ۹۵۷ نسبت میدهند. جان‌باختگان: شمار دقیق قربانیان نامعلوم؛ «تلفات سنگین» گزارش شده
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ کتالم و سادات شهر چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۰ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۰ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ کتالم و سادات شهر کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه سهشنبه ۹ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۲:۲۶ به وقت تهران در استان مازندران - حوالی کتالم و سادات شهر رخ داد؛ ۸ کیلومتری کتالم و سادات شهر. مختصات کانون ۳۶.۸۴ درجهٔ شمالی و ۵۰.۶۴ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ کتالم و سادات شهر چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۴ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ کتالم و سادات شهر پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
