جمعه ۱۶ شهریور ۱۴۰۳ · ساعت ۰۹:۱۲:۲۴ به وقت تهران · ۷۵۸ روز پیش
2024-09-06 05:42 UTC
عمق کانون
۸ کیلومتر
مختصات
۳۷.۶۶° N ۵۷.۲۷° E
انرژی
حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۳ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ صبح جمعه ۱۶ شهریور ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۱۲ به وقت تهران، حوالی بجنورد در استان خراسان شمالی را لرزاند. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود و ۲۱ کیلومتر با خود بجنورد فاصله داشت.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۸ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۳ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ در ۳۱ تیر ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۱۳ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۲ در ۱۳ مهر ۱۳۲۷، ۱۰۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هفت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ کپه‌داغ ۱۹۲۹ (۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۸)، زلزلهٔ قوچان ۱۸۹۳ و زلزلهٔ بجنورد (گرمخان) ۱۳۷۵ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن شش زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۵٫۲ در ۱ مهر، ساعت ۱۶:۱۳ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان خراسان شمالی پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۲۱ کیلومتری بجنورد (خراسان شمالی)
۲۴ کیلومتری پیش قلعه (خراسان شمالی)
۲۴ کیلومتری حصارگرمخان (خراسان شمالی)
۲۱ کیلومتری بجنورد
۲۵۳ کیلومتری مشهد
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۱۳ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۲
۱۳ مهر ۱۳۲۷
۱۰۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۷٫۲
۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۸
۵۹ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۵
۱۶ بهمن ۱۳۷۵
۲ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۴
۸ مرداد ۱۳۴۹
۱۲۵ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۴
۲۵ شهریور ۱۳۰۲
۸۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۱۹ اردیبهشت ۱۳۲۹
۱۴۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۲۳ اردیبهشت ۱۳۰۸
۵۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۱ شهریور ۱۳۷۹
۵۲ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۹
۲۲ تیر ۱۳۰۸
۱۰۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۱۹۱۷ میلادی
۴۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ کپه‌داغ ۱۹۲۹ ۶۰ کیلومتری
۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۸
۷٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۲ در رشته‌کوه کپه‌داغ نزدیک مرز ایران و ترکمنستان که ۸۸ روستا را آسیب زد یا ویران کرد و به بجنورد هم خسارت زد؛ شمار کشته‌ها ۳٬۲۵۷ تا ۳٬۸۰۰ نفر برآورد شده و پس‌لرزه‌ها بیش از چهار سال ادامه یافتند. جان‌باختگان: حدود ۳٬۳۰۰ تا ۳٬۸۰۰ نفر
زلزلهٔ قوچان ۱۸۹۳ ۱۱۲ کیلومتری
۱۸۹۳ میلادی
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای در حدود ساعت ۱۹:۳۰ به وقت محلی ۱۷ نوامبر ۱۸۹۳ که قوچان و پیرامونش را سخت ویران کرد و حدود ۱۸ هزار نفر را کشت؛ قوچان در دهه‌های پایانی سدهٔ نوزدهم چند زمینلرزهٔ بزرگ دیگر هم دید. جان‌باختگان: حدود ۱۸ هزار نفر
زلزلهٔ بجنورد (گرمخان) ۱۳۷۵ ۲ کیلومتری
۱۶ بهمن ۱۳۷۵
۶٫۵
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ در کپه‌داغ (استان خراسان شمالی) که ۱۷۳ روستا را آسیب زد، چهار روستا را کاملاً ویران کرد و ۸۸ تا ۱۰۰ نفر را کشت و حدود ۱٬۹۵۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۸۸ تا ۱۰۰ نفر
زلزلهٔ مراوه‌تپه ۱۹۷۰ ۱۲۵ کیلومتری
۸ مرداد ۱۳۴۹
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ (برخی منابع ۶٫۷) در شمال‌شرق ایران، حوالی مراوه‌تپه و کلاله در استان گلستان، که بنابر منابع ۱۷۵ تا ۲۲۰ نفر را کشت و صدها نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۱۷۵ تا ۲۲۰ نفر
زلزلهٔ اسفراین و بجنورد ۱۹۲۳ ۷۹ کیلومتری
۲۵ شهریور ۱۳۰۲
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در شمال خراسان (نواحی اسفراین و بجنورد) که بنابر فهرست NOAA ۱۵۷ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱۵۷ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ بجنورد چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۱ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۱ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ بجنورد کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه جمعه ۱۶ شهریور ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۱۲ به وقت تهران در استان خراسان شمالی - حوالی بجنورد رخ داد؛ ۲۱ کیلومتری بجنورد. مختصات کانون ۳۷.۶۶ درجهٔ شمالی و ۵۷.۲۷ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ بجنورد چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۸ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ بجنورد پسلرزه داشت؟
شش زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۹ مهر، ۰۵:۱۴.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
