جمعه ۱۳ مهر ۱۴۰۳ · ساعت ۲۱:۵۶:۱۹ به وقت تهران · ۷۳۰ روز پیش
2024-10-04 18:26 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۳۰.۵۹° N ۵۶.۰۷° E
انرژی
حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۵ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
شب جمعه ۱۳ مهر ۱۴۰۳، ساعت ۲۱:۵۶ به وقت تهران، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ در حوالی رفسنجان در استان کرمان رخ داد. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود و ۲۱ کیلومتر با خود رفسنجان فاصله داشت.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۳۲ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۵ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ در ۳۰ مرداد ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۰۷ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۵ در سال ۱۹۱۱ میلادی، ۹۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هشت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ راور ۱۹۱۱ (۲۸ فروردین ۱۲۹۰)، زلزلهٔ زرند (دهوئیه) ۱۳۸۳ و زلزلهٔ بهاباد ۱۹۳۳ (۷ آذر ۱۳۱۲) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان کرمان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۲۱ کیلومتری رفسنجان (کرمان)
۳۶ کیلومتری صفائیه (کرمان)
۴۱ کیلومتری کشکوئیه (کرمان)
۱۰۲ کیلومتری کرمان
۲۱۸ کیلومتری یزد
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
در این بازه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری ثبت نشده است.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۰۷ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۵
۱۹۱۱ میلادی
۹۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۴
۴ اسفند ۱۳۸۳
۷۴ کیلومتر
۱۴ کیلومتر
۶٫۲
۷ آذر ۱۳۱۲
۱۳۸ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۱
۱۰ آذر ۱۳۹۶
۱۲۰ کیلومتر
۹ کیلومتر
۶٫۰
۲۲ آذر ۱۳۹۶
۱۲۰ کیلومتر
۸ کیلومتر
۶٫۰
۲۱ آذر ۱۳۹۶
۱۱۷ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۰
۲۳ آذر ۱۳۱۲
۱۴۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۴ خرداد ۱۳۰۲
۸۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۲۸ آذر ۱۳۶۱
۱۳۹ کیلومتر
۴۰ کیلومتر
۵٫۹
۲۷ دی ۱۳۰۲
۱۳۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ راور ۱۹۱۱ ۹۷ کیلومتری
۲۸ فروردین ۱۲۹۰
۶٫۵
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ در ناحیهٔ راور (استان کرمان) که بنابر فهرست NOAA حدود ۷۰۰ نفر قربانی داشت. جان‌باختگان: حدود ۷۰۰ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ زرند (دهوئیه) ۱۳۸۳ ۷۴ کیلومتری
۴ اسفند ۱۳۸۳
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در بامداد ۴ اسفند ۱۳۸۳ در شهرستان زرند (کرمان) که دست‌کم ۶۱۲ نفر را کشت و هزاران خانه را ویران یا آسیب‌دیده کرد؛ بیشتر قربانیان در روستاهای نزدیک رومرکز بودند. جان‌باختگان: دست‌کم ۶۱۲ نفر
زلزلهٔ بهاباد ۱۹۳۳ ۱۳۸ کیلومتری
۷ آذر ۱۳۱۲
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در ناحیهٔ بهاباد (استان یزد) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ هجدک (کرمان)، ۱۰ آذر ۱۳۹۶ ۱۲۰ کیلومتری
۱۰ آذر ۱۳۹۶
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در شمال کرمان (ناحیهٔ هجدک) که حدود ۵۰ نفر را مجروح کرد؛ ۱۱ روز بعد دو زمینلرزهٔ ۶٫۰ در همان ناحیه رخ داد.
زلزلهٔ هجدک (کرمان)، ۲۱ آذر ۱۳۹۶ ۱۱۷ کیلومتری
۲۱ آذر ۱۳۹۶
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در شمال کرمان (ناحیهٔ هجدک)، ۱۱ روز پس از زلزلهٔ ۶٫۱ آذر ۱۳۹۶ در همان ناحیه؛ حدود ۱۳ ساعت بعد زمین‌لرزه‌ای دیگر با همین بزرگی رخ داد.
زلزلهٔ گیسک (کرمان) ۱۳۵۶ ۵۹ کیلومتری
۲۹ آذر ۱۳۵۶
۵٫۹
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۵٫۹ در بامداد ۲۹ آذر ۱۳۵۶ در ناحیهٔ گیسک و بُب‌تنگل (کرمان) که ۵۸۴ تا ۶۶۵ نفر را کشت و صدها نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۵۸۴ تا ۶۶۵ نفر
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ رفسنجان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۰ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۰ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ رفسنجان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه جمعه ۱۳ مهر ۱۴۰۳، ساعت ۲۱:۵۶ به وقت تهران در استان کرمان - حوالی رفسنجان رخ داد؛ ۲۱ کیلومتری رفسنجان. مختصات کانون ۳۰.۵۹ درجهٔ شمالی و ۵۶.۰۷ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ رفسنجان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ رفسنجان پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
