شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۳ · ساعت ۱۳:۱۸:۱۰ به وقت تهران · ۷۲۹ روز پیش
2024-10-05 09:48 UTC
عمق کانون
۱۱ کیلومتر
مختصات
۲۷.۴۸° N ۵۷.۸۱° E
انرژی
حدود ۹۵۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۱۱ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۲ ظهر شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۱۸ به وقت تهران، حوالی قلعه گنج در استان کرمان را لرزاند. کانون آن در عمق ۱۱ کیلومتری زمین بود و ۸ کیلومتر با خود قلعه گنج فاصله داشت.
زمین‌لرزه‌ای به این بزرگی یعنی چه؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۲ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۱۱ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۹۵۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۱۶ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۱ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۲ در ۳۱ شهریور ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۹۶ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۹ در ۲ فروردین ۱۳۵۶، ۱۴۰ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هفت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ خورگو (بندرعباس) ۱۳۵۶، زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان (۱۳ اسفند ۱۳۷۷) و زلزلهٔ ۱۹۴۹ بندرعباس (۴ اردیبهشت ۱۳۲۸) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۹ در ۲۸ مهر، ساعت ۱۰:۴۴ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان کرمان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۸ کیلومتری قلعه گنج (کرمان)
۳۱ کیلومتری منوجان (کرمان)
۳۵ کیلومتری نودژ (کرمان)
۱۵۵ کیلومتری بندرعباس
۳۲۰ کیلومتری کرمان
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۳۹۶ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۹
۲ فروردین ۱۳۵۶
۱۴۰ کیلومتر
۲۹ کیلومتر
۶٫۶
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۱۱۴ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۳
۴ اردیبهشت ۱۳۲۸
۱۴۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۷ بهمن ۱۳۸۹
۱۴۳ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۲
۱۲ فروردین ۱۳۵۶
۱۴۶ کیلومتر
۲۹ کیلومتر
۶٫۱
۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲
۱۰۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۹ اسفند ۱۳۸۴
۱۱۷ کیلومتر
۱۸ کیلومتر
۵٫۹
۲۷ آذر ۱۳۶۶
۱۳۷ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۹
۲۱ تیر ۱۳۶۲
۱۴۲ کیلومتر
۲۵ کیلومتر
۵٫۹
۲ فروردین ۱۳۵۶
۱۳۳ کیلومتر
۳۹ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ خورگو (بندرعباس) ۱۳۵۶ ۱۴۱ کیلومتری
۲ فروردین ۱۳۵۶
۶٫۹
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۶٫۷ تا ۶٫۹ در شمال بندرعباس که ۳۵ روستا را به شدت آسیب زد (بیش از ۲۰ روستا کاملاً ویران شد) و ۱۵۲ تا ۱۶۷ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱۵۲ تا ۱۶۷ نفر
زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان ۱۱۳ کیلومتری
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در جنوب استان کرمان (ناحیهٔ جیرفت) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA یک نفر در آن کشته شد و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: یک نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۴۹ بندرعباس ۱۴۰ کیلومتری
۴ اردیبهشت ۱۳۲۸
۶٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۳ در نزدیک بندرعباس که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۲۰۱۱ جنوب‌شرق بم ۱۴۳ کیلومتری
۷ بهمن ۱۳۸۹
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب‌شرق استان کرمان که پس‌لرزهٔ زلزلهٔ حسین‌آباد (ریگان) در آذر ۱۳۸۹ به شمار میرود؛ گزارش معتبری از تلفات مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۲۰۱۳ بشاگرد (هرمزگان) ۱۰۲ کیلومتری
۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در ناحیهٔ بشاگرد در شرق هرمزگان که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA ۲ نفر در آن کشته شدند و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: ۲ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ قلعه گنج چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۲ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۲ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ قلعه گنج کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۳، ساعت ۱۳:۱۸ به وقت تهران در استان کرمان - حوالی قلعه گنج رخ داد؛ ۸ کیلومتری قلعه گنج. مختصات کانون ۲۷.۴۸ درجهٔ شمالی و ۵۷.۸۱ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ قلعه گنج چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۱ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ قلعه گنج پسلرزه داشت؟
یک زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۸ مهر، ۱۰:۴۴.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
