زمینلرزهای به بزرگی ۵٫۲ صبح پنجشنبه ۱۵ آذر ۱۴۰۳، ساعت ۰۹:۰۸ به وقت تهران، حوالی مسجد سلیمان در استان خوزستان را لرزاند. کانون آن در عمق ۹ کیلومتری زمین بود و ۲۴ کیلومتر با خود مسجد سلیمان فاصله داشت.
زمینلرزهای به این بزرگی یعنی چه؟
زمینلرزهای به بزرگی ۵٫۲ زمینلرزهای نسبتاً قوی است. چنین لرزهای معمولاً در بخش بزرگی از استان حس میشود و میتواند به ساختمانهای ضعیف، بهویژه بناهای خشتی و فرسودهٔ نزدیک کانون، آسیب برساند.
عمق ۹ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۹۵۰ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۶ حدود ۱۶ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین مسجد سلیمان
نهمین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. آخرین زمینلرزهٔ هماندازه یا بزرگتر در این ناحیه: ۵٫۶، چند ساعت پیش. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۲۸ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۵٫۶ در ۱۵ آذر ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۳۰ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۲ در ۲۳ آذر ۱۳۵۷، ۳۴ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. سه زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ مسجدسلیمان ۱۳۵۷، زلزلهٔ مسجدسلیمان ۱۹۲۹ (۲۴ تیر ۱۳۰۸) و زلزلهٔ ناغان ۱۳۵۶ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از آن سه زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۴٫۰ در ۳۰ آذر، ساعت ۱۷:۱۵ بود.
