اگر اتاق فقط نور قرمز داشت، لباس آبی چه می‌شد؟

لباس قرار نیست رنگش را مثل یک پیام آماده به چشم بفرستد. نوری به آن می‌رسد، بخشی جذب می‌شود و بخشی برمی‌گردد. زیر نور سفید، این پارچه بیشتر نور آبی را به چشم می‌رساند؛ اما چراغ تازه اصلاً آن سهم آبی را فراهم نکرده است.

چون پارچهٔ فرض ما بیشتر نور قرمز را جذب می‌کند، نور کمی از آن به چشم می‌رسد و خیلی تیره، شاید تقریباً سیاه، دیده می‌شود. لباس غیب نشده و رنگش هم در الیاف پاک نشده است؛ فقط چیزی که می‌توانست بازبتاباند، اینجا کم است.

پارچهٔ سفید نورهای گوناگون مرئی را خوب بازمی‌تاباند، ولی این بار فقط نور قرمز در اختیار دارد. بنابراین نور برگشتی از آن هم قرمز است. سفیدبودن پارچه به این معنی نیست که می‌تواند رنگ‌های غایبِ چراغ را از جیبش بیرون بیاورد.

با روشن‌شدن دوبارهٔ نور سفید، همان پارچه می‌تواند باز هم آبی دیده شود؛ برای این رفت‌وبرگشت نیازی به رنگرزی دوباره نیست. در لباس واقعی، میزان تیرگی به جنس و رنگ‌دانه بستگی دارد؛ هر چیزی که اسمش آبی است، دقیقاً یک جور نور را بازنمی‌تاباند.