رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

اگر چنین می‌شد…

اگر یخ ته آب می‌رفت، زمستان چه فرقی می‌کرد؟

فرض این داستان خیالی است؛ پیامدها در چارچوب همین فرض‌ها بررسی شده‌اند. تصویر مفهومی است و عکس یک رویداد واقعی نیست.

تصویر مفهومی ساختهٔ هوش مصنوعی
تصویر: ساختهٔ هوش مصنوعی برای فلک‌بین
۱

لیوان، اولین صحنهٔ ماجراست

محکم در چارچوب فرض‌ها

تکه‌یخ را در لیوان رها می‌کنیم و این بار پایین می‌رود. سنگین‌بودنِ کل تکه تعیین‌کننده نیست؛ نسبت جرم به حجم، یعنی چگالی، مهم است. در دنیای واقعی یخ معمولی از آب کم‌چگال‌تر است و شناور می‌ماند؛ فرض ما همین رابطه را برعکس کرده است.

۲

دریاچه دیگر آن کلاه همیشگی را ندارد

محکم در چارچوب فرض‌ها

در سرمای کافی، یخ هنوز می‌تواند نزدیک سطح آب تشکیل شود؛ اما تکه‌های آزادش، طبق فرض، فرو می‌روند. دیگر نمی‌توان روی ماندنِ همان پوشش شناور معمول حساب کرد. این به معنی آن نیست که اولین بلور یخ حتماً باید کف دریاچه ساخته شود.

۳

یخ‌زدن هنوز صورت‌حساب دارد

محکم در چارچوب فرض‌ها

فرو رفتن یخ، گرمای آب را با جادو حذف نمی‌کند. برای یخ‌زدن آب باید انرژی از آن خارج شود؛ پس دریاچه قرار نیست با پایین‌رفتن اولین تکه، یک‌باره تا کف یخ بزند. زمستان همچنان باید هزینهٔ سردکردن و تغییر حالت را بپردازد.

۴

برای همهٔ دریاچه‌ها یک پایان ننویسیم

محتمل

عمق آب، سرمای هوا و مدت آن هنوز مهم‌اند. تغییرِ شناوری می‌تواند روند یخ‌زدگی را عوض کند، اما از همین یک فرض نمی‌توان سرنوشت همهٔ ماهی‌ها یا زمان یخ‌زدن همهٔ دریاچه‌ها را تعیین کرد. داستان جالب است، ولی برای حکم‌دادن دربارهٔ همهٔ دریاچه‌ها کافی نیست.

پس چه می‌شود؟

یخی که روی نوشیدنی شناور می‌ماند، یک ویژگی عجیب و مهم آب را لو می‌دهد. اگر همان یخ فرو می‌رفت، هم صحنهٔ سادهٔ لیوان عوض می‌شد و هم دیگر نمی‌شد زمستان دریاچه را با الگوی آشنای پوشش شناور توضیح داد.

منابع و راه بررسی

سه‌شنبه و جمعه در گروه یا کانالتان

هر روز در تلگرام

این را هر روز در تلگرام بگیرید

اگر چنین می‌شد… @whatif_arefi_bot: سه‌شنبه و جمعه، ۱۷:۴۰؛ یک «اگر» علمی با روایت و منابع رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.

ادامه بدهید

آزمایش‌های فکری دیگر

همه

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین