۱۹۱۸فیزیک و شیمی · زادروز · ۱۸ آبان ۱۲۹۷
اتم آهن میان دو حلقه
۱۰۸ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۱۸، ارنست اتو فیشر (Ernst Otto Fischer)، شیمیدان آلمانی، به دنیا آمد. او در شناخت ساختار ترکیبهای آلیفلزی نقش داشت؛ موادی که در آنها فلز با بخشهای آلی ترکیب میشود. یکی از نمونههای مشهور، فروسن است: اتم آهن میان دو حلقهٔ کربنی قرار دارد و ساختاری موسوم به ساندویچی میسازد. روشنشدن این آرایش، نگاه تازهای به شیوهٔ اتصال فلزها و مواد آلی داد. فیشر و جفری ویلکینسون (Geoffrey Wilkinson) برای کارهای مستقلشان در این زمینه نوبل شیمی گرفتند. گاهی فهمیدن چیدمان اتمها، راه شناخت خانوادهای تازه از ترکیبها را باز میکند.
۱۹۷۰نجوم و فضا · رویداد · ۱۹ آبان ۱۳۴۹
مسافری که چرخهایش را به ماه برد
۵۶ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۷۰، لونا ۱۷ (Luna 17)، مأموریت بدون سرنشین شوروی، به سوی ماه پرتاب شد. این فضاپیما حامل لونوخود ۱ (Lunokhod 1) بود؛ خودرویی رباتیک که پس از فرود مأموریت، روی سطح ماه حرکت کرد. تفاوت یک ماهنورد با فرودگری ثابت در همین جابهجایی است: ابزار پژوهش میتواند به محلهای متفاوت برسد و سطح را در طول مسیر بررسی کند. این پرتاب بخشی از گسترش اکتشاف رباتیک ماه بود. پژوهش فضایی فقط به آوردن انسان به مقصد محدود نمیشود؛ ماشینها هم میتوانند چشم و ابزار ما روی جهانی دیگر باشند.
۱۹۸۸فیزیک و شیمی · رویداد · ۱۹ آبان ۱۳۶۷
گزینش تگزاس برای ابرشتابدهندهٔ ابررسانا
۳۸ سال پیش در چنین روزی، در سال ۱۹۸۸، وزارت انرژی اعلام کرد که یک ابر برخورد دهنده اتم کوبنده ۴.۴ میلیارد دلاری در شهرستان الیس تگزاس ساخته خواهد شد. این ابر برخورد دهنده ابررسانا به عنوان بزرگترین شتاب دهنده ذرات جهان، ابزار تحقیقاتی کلیدی در فیزیک انرژی بالا برای مطالعه ماهیت ماده و انرژی تصور می شد. هدف این تحقیق نه تنها بررسی قوانین بنیادی حاکم بر جهان ما بود، بلکه به کاوش در کاوش در منشاء جهان نیز پرداخت. متأسفانه، با افزایش برآورد هزینه ها، حمایت از پروژه کاهش یافت و سرانجام در اکتبر ۱۹۹۳ توسط کنگره خاتمه یافت. برخورد فوق العاده نمادی از تلاش های بلندپروازانه علمی و یادآور چالش هایی است که با اجرای چنین آثار تاریخی پیش می آید. پروژه ها.