آپولو ۱۳ Apollo 13

آپولو ۱۳ هفتمین پرواز خدمه‌دار برنامهٔ آپولو و سومین مأموریتی بود که قرار بود انسان را بر ماه بنشاند. جیم لاول، جک سوایگرت و فرد هیز در ۱۱ آوریل ۱۹۷۰ پرتاب شدند. دو روز بعد حادثه‌ای رخ داد که این پرواز را به یکی از مشهورترین نجات‌های تاریخ فضانوردی بدل کرد.

در آپولو ۱۳ چه رخ داد؟

در ۱۳ آوریل، حدود ۵۶ ساعت پس از پرتاب و در فاصلهٔ حدود ۳۲۰ هزار کیلومتری زمین، یک مخزن اکسیژن در بخش خدمات سفینه منفجر شد. برق و اکسیژن سفینهٔ فرمان به سرعت افت کرد. فضانوردان جمله‌ای را به زمین گفتند که مشهور شد: «هیوستون، ما مشکلی داریم».

مأموریت فرود لغو شد. ناسا تصمیم گرفت فضانوردان از ماه‌نشین به عنوان قایق نجات استفاده کنند؛ سفینه‌ای که فقط برای دو نفر و دو روز طراحی شده بود. آنان ماه را دور زدند و مسیر خود را با گرانش ماه به زمین بازگرداندند.

دشواری‌های بازگشت

• کمبود آب و برق: فضانوردان مصرف را به حداقل رساندند و دمای سفینه به نزدیک صفر رسید.
• دی‌اکسید کربن: فیلترهای ماه‌نشین پر شد و مهندسان روی زمین با وسایل موجود در سفینه یک تطبیق‌دهندهٔ موقت ساختند و راه ساخت آن را به فضانوردان گفتند.
• تصحیح مسیر: فضانوردان با دست و با کمک نشانه‌گیری خورشید و زمین مسیر را اصلاح کردند.

آنان در ۱۷ آوریل ۱۹۷۰ در اقیانوس آرام فرود آمدند. هر سه نفر سالم بودند.

درس‌ها و میراث

بررسی علت حادثه نشان داد که نقصی در مخزن اکسیژن، که از پیش وجود داشت، منجر به انفجار شد. ناسا طراحی را تغییر داد و برنامهٔ آپولو ادامه یافت. مأموریت آپولو ۱۳ اغلب «شکست موفق» خوانده می‌شود. پیش از آن آپولو ۱۱ نخستین فرود انسان بر ماه را انجام داده بود. فیلم سینمایی «آپولو ۱۳» (۱۹۹۵) این ماجرا را به شهرت جهانی رساند.

پرسش‌های رایج

### در آپولو ۱۳ چه اتفاقی افتاد؟
در آپولو ۱۳ یک مخزن اکسیژن در راه ماه منفجر شد و فضاپیما برق و اکسیژن خود را از دست داد، پس فرود بر ماه لغو شد.

### آیا فضانوردان آپولو ۱۳ زنده ماندند؟
بله، هر سه فضانوردِ آپولو ۱۳ در ۱۷ آوریل ۱۹۷۰ سالم به زمین بازگشتند.

### «هیوستون، ما مشکلی داریم» از چه کسی است؟
این جمله را فضانوردان آپولو ۱۳ پس از انفجار به مرکز کنترل ماموریت در هیوستون گفتند و بعدها در فیلم نیز تکرار شد.

### آیا آپولو ۱۳ بر ماه فرود آمد؟
نه، آپولو ۱۳ فقط ماه را دور زد و بدون فرود به زمین بازگشت.