دانشنامهفضاپیما و تلسکوپ
برنامه فضایی آرتمیس Artemis program
برنامهٔ فضایی آرتمیس برنامه‌ای به رهبری ناسا برای بازگرداندن انسان به ماه و ایجاد حضوری بلندمدت در آن است. آرتمیس ۱ در نوامبر ۲۰۲۲ بدون سرنشین و آرتمیس ۲، نخستین پرواز سرنشیندار، در آوریل ۲۰۲۶ به دور ماه رفت و بازگشت.
برنامهٔ آرتمیس مجموعه‌ای از پروازهای ناسا و شرکای بین‌المللی و تجاری آن است که هدفش بازگرداندن انسان به ماه و آماده شدن برای سفرهای دورتر، از جمله مریخ، است. نام آن از آرتمیس، خواهر دوقلوی آپولو در اساطیر یونان آمده؛ اشاره‌ای به پیوند آن با برنامهٔ آپولو ۱۱ و دیگر پروازهای آپولو. برخلاف آپولو، هدف این برنامه نه چند پرواز کوتاه، بلکه حضور پایدار در ماه است.
اهداف و دستاوردهای مأموریت
برنامه چند هدف اصلی دارد: فرود نخستین زن و نخستین فرد غیرسفیدپوست بر ماه، کاوش قطب جنوب ماه که احتمالاً یخ آب در آن است (آب در ماه) و ساخت زیرساخت پایدار. ناسا در مارس ۲۰۲۶ اعلام کرد ایستگاه مداری «گیتوی» (Gateway) را در شکل کنونی متوقف می‌کند و به‌جای آن روی ساخت پایگاهی بر سطح ماه تمرکز می‌کند. همچنین قرار است فناوری‌هایی آزموده شود که برای سفر طولانی‌تر لازم‌اند.
پروازهای برنامه
- آرتمیس ۱: پرواز آزمایشی بدون سرنشین که در نوامبر ۲۰۲۲ کپسول اوریون را با موشک غول‌پیکر SLS به دور ماه برد و سالم بازگرداند.
- آرتمیس ۲: نخستین پرواز سرنشیندار برنامه، با چهار فضانورد (رید وایزمن، ویکتور گلاور، کریستینا کاک و جرمی هنسن از آژانس فضایی کانادا). این پرواز در ۱ آوریل ۲۰۲۶ آغاز شد، بدون فرود به دور ماه گشت و در ۱۰ آوریل ۲۰۲۶ در اقیانوس آرام فرود آمد. خدمه به حدود ۴۰۷ هزار کیلومتر از زمین دور شدند و رکورد دورترین فاصلهٔ انسان از زمین را که از آپولو ۱۳ مانده بود شکستند.
- آرتمیس ۳: بر پایهٔ برنامهٔ ۲۰۲۶ ناسا، پروازی در اواخر ۲۰۲۷ در مدار پایین زمین است که در آن اوریون پهلوگیری با نسخه‌های آزمایشی فرودنشین‌های تجاری را می‌آزماید و فرودی در کار نیست.
- آرتمیس ۴ به بعد: نخستین فرود انسان پس از آپولو، برنامه‌ریزی‌شده برای اوایل ۲۰۲۸ با فرودنشین تجاری. ناسا برای ساخت فرودنشین‌ها با اسپیس‌ایکس (بر پایهٔ استارشیپ) و بلو اوریجین قرارداد بسته است و زمان‌بندی این پروازها به‌دلیل مشکلات فنی و بودجه چند بار تغییر کرده است.
چه چیزی آرتمیس را از آپولو متمایز می‌کند؟
آرتمیس ماهیتی بین‌المللی دارد: آژانس‌های فضایی اروپا، ژاپن، کانادا و دیگر کشورها در آن شریک‌اند و «توافق‌نامه‌های آرتمیس» اصول همکاری کشورها را در کاوش ماه مشخص می‌کند. بخش مهمی از برنامه را شرکت‌های خصوصی اجرا می‌کنند. تفاوت دیگر هدف علمی است: آپولو بیشتر نشان دادن توانایی بود، اما آرتمیس به دنبال منابع و استقرار طولانی‌مدت است.
پرسش‌های رایج
### آرتمیس چیست؟
برنامهٔ آرتمیس برنامهٔ ناسا برای بازگرداندن انسان به ماه و استقرار پایدار در آن است که با همکاری شرکای بین‌المللی و تجاری اجرا می‌شود.
### نخستین پرواز آرتمیس چه زمانی انجام شد؟
نخستین پرواز برنامهٔ آرتمیس، آرتمیس ۱، در نوامبر ۲۰۲۲ بدون سرنشین انجام شد و کپسول اوریون را به دور ماه برد.
### چرا نام آرتمیس انتخاب شد؟
برنامهٔ آرتمیس نام خود را از آرتمیس، خواهر دوقلوی آپولو در اساطیر یونان گرفته است تا پیوند آن با برنامهٔ آپولو نشان داده شود.
### آرتمیس ۲ چه زمانی انجام شد؟
آرتمیس ۲، نخستین پرواز سرنشیندار برنامه، از ۱ تا ۱۰ آوریل ۲۰۲۶ انجام شد و چهار فضانورد را بدون فرود به دور ماه برد و به زمین بازگرداند.
### هدف آرتمیس فرود در کجای ماه است؟
برنامهٔ آرتمیس فرود در ناحیهٔ قطب جنوب ماه را هدف گرفته است، چون احتمالاً یخ آب در دهانه‌های همیشه تاریک آن وجود دارد.