فرود بر ماه Moon landing

ماه تنها جرم آسمانی غیر از زمین است که انسان بر آن گام نهاده. فرود بر ماه دو دسته دارد: فرودهای سرنشین‌دار برنامهٔ آپولو و فرودهای بی‌سرنشین روبات‌ها. هر دو بخش بزرگی از علم ما دربارهٔ ماه را ساخته‌اند.

نخستین فرودها

شوروی در ۱۹۵۹ با لونا ۲ جسمی به سطح ماه کوباند و در ۱۹۶۶ لونا ۹ نخستین فرود نرم را انجام داد. آمریکا هم با کاوشگرهای سرویر آماده‌سازی کرد. در ۲۰ ژوئیهٔ ۱۹۶۹، ماه‌نشین آپولو ۱۱ روی ماه نشست و نیل آرمسترانگ نخستین انسان روی ماه شد. این رویداد اوج رقابت فضایی بود.

برنامهٔ آپولو

شش مأموریت آپولو (۱۱، ۱۲، ۱۴، ۱۵، ۱۶ و ۱۷) بین ۱۹۶۹ و ۱۹۷۲ بر ماه فرود آمدند و در مجموع دوازده نفر پا بر ماه گذاشتند. آپولو ۱۳ در ۱۹۷۰ بر اثر انفجار مخزن اکسیژن نیمه‌راه برگشت، ولی خدمه سالم بازگشتند. آپولو ۱۷ در دسامبر ۱۹۷۲ آخرین فرود بود. فضانوردان در مجموع حدود ۳۸۲ کیلوگرم سنگ و خاک آوردند که هنوز در آزمایشگاه‌های سراسر جهان بررسی می‌شود و به شناخت شکل‌گیری ماه کمک کرده است. آن‌ها همچنین بازتابنده‌هایی گذاشتند که هنوز برای اندازه‌گیری فاصلهٔ زمین و ماه با لیزر به کار می‌روند.

فرودهای نوین

از دههٔ ۲۰۱۰ دوباره فرودهای بی‌سرنشین بیشتر شد. چین با چانگ‌اِ ۴ در ژانویهٔ ۲۰۱۹ نخستین فرود روی سمت دور ماه را انجام داد. هند با چاندریان ۳ در اوت ۲۰۲۳ در نزدیکی قطب جنوب ماه فرود آمد. ناسا با برنامهٔ آرتمیس قصد بازگشت انسان به ماه را دارد؛ آرتمیس ۲ در ۱ آوریل ۲۰۲۶ چهار فضانورد را بدون فرود دور ماه برد و در ۱۰ آوریل با موفقیت بازگشت، و فرود انسان برای مأموریت‌های بعدی برنامه‌ریزی شده است. مناطق قطبی ماه به‌دلیل یخ آب مورد توجه‌اند، که در آب در ماه آمده است.

دربارهٔ ادعای ساختگی بودن فرود

شواهد فرود بسیار است: سنگ‌های ماه که آزمایشگاه‌های مستقل بررسی کرده‌اند، بازتابنده‌هایی که هنوز کار می‌کنند، ردیابی پرواز توسط کشورهای دیگر از جمله رقیب شوروی، و عکس‌های مدارگردهای تازه از جای فرود و ردپاها. هیچ مدرک جدی برای ساختگی بودن وجود ندارد.

پرسش‌های رایج

### نخستین فرود انسان بر ماه کی بود؟
۲۰ ژوئیهٔ ۱۹۶۹ (۲۹ تیر ۱۳۴۸) با آپولو ۱۱. نیل آرمسترانگ و باز آلدرین روی ماه رفتند.

### چند نفر بر ماه راه رفته‌اند؟
دوازده نفر در شش مأموریت آپولو، همه آمریکایی، بین ۱۹۶۹ و ۱۹۷۲.

### چرا از ۱۹۷۲ کسی بر ماه فرود نیامده است؟
هزینهٔ بسیار زیاد، کم شدن حمایت سیاسی پس از پیروزی در رقابت فضایی و اولویت‌های دیگر. آرتمیس ۲ در آوریل ۲۰۲۶ انسان را برای نخستین‌بار پس از آپولو ۱۷ دوباره تا ماه برد، ولی بدون فرود؛ برنامهٔ آرتمیس قصد دارد دوباره انسان را بر ماه بنشاند.

### آیا فرود بر ماه واقعی بود؟
بله. نمونه‌های ماه، بازتابنده‌های هنوز فعال و ردیابی مستقل توسط کشورهای دیگر این را اثبات می‌کنند.