دانشنامهکهکشانها و کیهانجرم آسمانی
کهکشان چرخ گاری Cartwheel Galaxy
کهکشان چرخ گاری کهکشانی حلقهای در صورت فلکی پیکرتراش است که در حدود ۵۰۰ میلیون سال نوری از ما فاصله دارد و حلقههای درخشانش پیامد برخوردی کهکشانیاند.

مشخصات
| صورت فلکی | سنگتراش |
|---|---|
| قدر ظاهری | ۱۲٫۶ |
| فاصله از زمین | ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ سال نوری |
| کاشف | فریتز زوئیکی |
| زمان کشف | ۱۹۴۱ |
از ویکیداده (CC0).
کهکشان چرخ گاری نمونهای معروف از «کهکشان حلقهای» است. ظاهرش به چرخ گاری شباهت دارد: هستهٔ درخشان در مرکز، حلقهای بیرونی و شعاعهایی میان آنها.
چگونه چرخ گاری شکل گرفت؟
چنین ساختاری بر اثر برخورد تقریباً مستقیم با یک کهکشان کوچکتر پدید میآید. بنا بر برآوردها، این برخورد چند صد میلیون سال پیش رخ داد. کهکشان مزاحم از میان کهکشان اصلی گذشت و موجی از تراکم گاز را مثل موج روی آب به بیرون فرستاد. این موج گاز را فشرده و ستارهسازی شدیدی در حلقهٔ بیرونی برانگیخت.
حلقهٔ بیرونی محل ستارهزایی شدید است. ستارههای پرجرمی که در آن شکل میگیرند، عمر کوتاهی دارند و سرانجام ممکن است به ابرنواختر بدل شوند.
ویژگیها و رصد
نور حلقهٔ بیرونی آبیرنگ است و بر ستارهسازی دلالت دارد، و هستهٔ درخشان نیز غبار داغ و خوشههای ستارهای جوان دارد. این کهکشان در دههٔ ۱۹۴۰ کشف شد و تصویرهای آن با تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپ فضایی اسپیتزر بررسی شد. در سال ۲۰۲۲ تلسکوپ فضایی جیمز وب تصویر فروسرخ پرجزئیاتی از آن گرفت که ساختار غبار را در دل آن نشان میداد.
کهکشان چرخ گاری همراه دو کهکشان کوچکتر در گروهی کوچک است. در آینده حلقهاش گسترش مییابد و رفتهرفته محو میشود.
پرسشهای رایج
کهکشان چرخ گاری چیست؟
کهکشان چرخ گاری کهکشانی حلقهای است که برخورد با کهکشانی کوچکتر شکل آن را دگرگون کرده. نامش از شباهت ظاهرش به چرخ گاری آمده است.
کهکشان چرخ گاری چقدر دور است؟
کهکشان چرخ گاری حدود ۵۰۰ میلیون سال نوری از ما فاصله دارد. به همین دلیل با چشم دیده نمیشود.
حلقهٔ کهکشان چرخ گاری چگونه ساخته شد؟
حلقهٔ کهکشان چرخ گاری از موج چگالی ناشی از برخورد با کهکشانی دیگر ایجاد شده است. این موج گاز را فشرده و ستارهسازی را برانگیخته است.
کدام تلسکوپها چرخ گاری را تصویر کردهاند؟
کهکشان چرخ گاری را تلسکوپهای هابل، اسپیتزر و جیمز وب تصویر کردهاند. تصویر جیمز وب در سال ۲۰۲۲ منتشر شد.
منابع
آخرین بازبینی:
تصویر روز ناسا
کهکشان چرخگاری از وب۲ شهریور ۱۴۰۱






