رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir

دانشنامهرویداد

دنباله‌دار شومیکر–لوی ۹ Comet Shoemaker–Levy 9

دنباله‌دار شومیکر–لوی ۹ دنباله‌داری بود که در تیر ۱۳۷۳ (ژوئیهٔ ۱۹۹۴) در برخوردی تماشایی، قطعه‌قطعه به سیارهٔ مشتری خورد؛ نخستین برخورد دو جرم منظومهٔ شمسی که مستقیم دیده شد.

دنباله‌دار D/1993 F2، معروف به شومیکر–لوی ۹، را در مارس ۱۹۹۳ کارولین و یوجین شومیکر و دیوید لوی کشف کردند. شگفت اینکه به‌جای گردش به دور خورشید، به دور مشتری می‌چرخید و پیشتر به‌دست گرانش این سیاره اسیر شده بود. این نخستین دنباله‌داری بود که چنین وضعی دارد.

چگونه قطعه‌قطعه شد؟

در ژوئیهٔ ۱۹۹۲ دنباله‌دار بسیار نزدیک مشتری گذشت و از حد روش عبور کرد، جایی که نیروی کشندی بر هسته غلبه می‌کند. هسته حدود ۲۰ قطعه شد که مثل رشتهٔ مروارید در یک ردیف حرکت می‌کردند. حد روش مرز همین فروپاشی است.

برخورد با مشتری

از ۱۶ تا ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۹۴ بیش از بیست قطعه، یکی پس از دیگری، به نیمکرهٔ جنوبی مشتری برخورد کردند. جایگاه برخورد از زمین پنهان بود، اما فضاپیمای گالیله که در راه مشتری بود از فاصله نزدیک‌تر دید و تلسکوپ هابل و رصدخانه‌های زمینی آثار آن را دیدند. لکه‌های تیره‌ای به اندازهٔ زمین در جو مشتری ماند و چند ماه دیده می‌شد. بزرگ‌ترین برخوردها انرژی‌ای معادل میلیون‌ها مگاتن تی‌ان‌تی آزاد کردند.

چرا مهم است؟

این رویداد ثابت کرد برخورد اجرام با سیاره‌ها همین امروز هم رخ می‌دهد و توجه جهان را به خطر برخورد اجرام به زمین جلب کرد. مشتری با گرانش خود اجرام را می‌ربایید یا منحرف می‌کند.

پرسش‌های رایج

### شومیکر–لوی ۹ چه بود؟
دنباله‌داری که پیش از برخورد با مشتری در ۱۹۹۴، به قطعه‌های متعدد تقسیم شده بود و به دور مشتری می‌گشت.

### چرا دنباله‌دار شومیکر–لوی ۹ از هم پاشید؟
گرانش و نیروی کشندی مشتری، در گذری بسیار نزدیک در ۱۹۹۲، هستهٔ سست آن را قطعه‌قطعه کرد.

### برخورد کی رخ داد؟
قطعه‌های دنباله‌دار بین ۱۶ تا ۲۲ ژوئیهٔ ۱۹۹۴ به مشتری برخورد کردند.

### آیا این برخورد به زمین هم خطر دارد؟
خود این دنباله‌دار نه، اما رویداد نشان داد برخورد اجرام بزرگ با سیاره‌ها واقعی است و از آن پس پایش اجرام نزدیک زمین جدی‌تر شد.