دنباله‌دار Comet

دنباله‌دارها (Comets) از بازماندگان دورهٔ شکل‌گیری منظومهٔ شمسی‌اند. هستهٔ آن‌ها معمولاً چند صد متر تا چند ده کیلومتر قطر دارد و ترکیبی از یخ آب، یخ‌های دیگر، غبار و مواد آلی است؛ برخی آن را «گلوله‌های برفی کثیف» می‌نامند. دنباله‌دارها اطلاعات ارزشمندی از مواد نخستین سامانهٔ ما در خود نگه داشته‌اند.

دنباله‌دار چگونه دنباله پیدا می‌کند؟

وقتی دنباله‌دار به خورشید نزدیک می‌شود، یخ‌هایش تبخیر می‌شوند و ابری از گاز و غبار به نام «کما» دور هسته می‌سازد. باد خورشیدی و فشار نور خورشید مواد را به سمتی دور از خورشید می‌راند و دو دنباله پدید می‌آید: دنبالهٔ غبار که خمیده و زرد‌فام است و دنبالهٔ یونی که راست و مایل به آبی است. دنباله همیشه از خورشید دور می‌شود، نه در جهت حرکت دنباله‌دار.

دنباله‌دارها از کجا می‌آیند؟

دنباله‌دارهای کوتاه‌دوره، با دورهٔ کمتر از ۲۰۰ سال، بیشتر از کمربند کایپر و دیسک پراکنده می‌آیند. دنباله‌دارهای بلندمدت از ابر اورت می‌آیند که در دوردست‌ها دور منظومه است. نمونهٔ مشهور دوره‌کوتاه دنباله‌دار هالی است. هرگاه زمین از مسیر بازماندهٔ غبار دنباله‌داری بگذرد، یک بارش شهابی روی می‌دهد.

کاوش دنباله‌دارها

فضاپیمای رزتا نخستین فضاپیمایی بود که دور یک دنباله‌دار مدار گرفت و فرودگرش را روی آن نشاند. نمونه‌هایی هم از غبار دنباله‌دار وایلد ۲ با فضاپیمای استاردست در سال ۲۰۰۶ به زمین آورده شد.

پرسش‌های رایج

### دنباله‌دار چیست؟
دنباله‌دار جرمی کوچک و یخی است که در نزدیکی خورشید گاز و غبار آزاد می‌کند و دنباله‌ای درخشان می‌سازد.

### دنبالهٔ دنباله‌دار همیشه رو به کجاست؟
دنبالهٔ دنباله‌دار همیشه در جهت دور از خورشید است، زیرا باد خورشیدی و تابش مواد را از آن دور می‌کنند.

### دنباله‌دارها از چه ساخته شده‌اند؟
دنباله‌دارها از یخ آب، یخ‌های دیگر مثل دی‌اکسید کربن، غبار و ترکیبات آلی تشکیل شده‌اند.

### هر چند وقت یک بار دنباله‌دار روشن دیده می‌شود؟
دنباله‌دارهای دوربینی هر سال فراوان‌اند، اما دنباله‌دار پرنوری که با چشم غیرمسلح و بی‌دشواری دیده شود، مانند هیل–باپ، فقط هر چند دهه یک بار پدید می‌آید.