دانشنامهرویداد
بارش شهابی اتا دلوی Eta Aquariids
بارش شهابی اتا دلوی بارشی سالانه در اواخر آوریل تا اواخر مه است که ذرات دنبالهدار هالی آن را پدید می‌آورند و اوج آن حدود ۵ و ۶ مه رخ می‌دهد.
بارش شهابی اتا دلوی (Eta Aquariids) شهاب‌هایی است که کانونشان نزدیک ستارهٔ اتا در صورت فلکی دلو (آکواریوس) قرار دارد. این بارش از ۱۹ آوریل تا ۲۸ مه فعال است و اوجش حدود ۵ یا ۶ مه رخ می‌دهد. ذرات آن از دنبالهدار هالی می‌آیند. زمین هر سال در ماه مه و بار دیگر در اکتبر از ردّ همان دنبالهدار می‌گذرد و بارش دوم، جباری، را پدید می‌آورد.
چرا اتا دلوی ویژه است؟
سرعت شهابها نسبت به جو بسیار زیاد، حدود ۶۶ کیلومتر بر ثانیه، است. به همین دلیل بسیاری از آن‌ها ردّ نورانی و دیرپا روی آسمان می‌گذارند. در نیمکرهٔ جنوبی و نواحی نزدیک استوا نرخ ساعتی منطقه‌ای (ZHR) می‌تواند به حدود ۵۰ برسد و گاه بیشتر شود. اما در عرض‌های شمالی مانند ایران، کانون بارش پیش از سپیدهدم فقط کمی بالاتر از افق شرقی است، پس تعداد شهاب‌های دیدنی کمتر است و گاهی به چند ده در ساعت می‌رسد.
بهترین زمان و روش دیدن
- زمان: حدود یک تا دو ساعت پیش از طلوع آفتاب، شب‌های نزدیک ۵ و ۶ مه.
- جهت: رو به شرق، ولی کل آسمان را ببینید، چون شهابها از هر سو پیدا می‌شوند.
- ماه: وقتی ماه در آسمان نباشد یا باریک باشد، شهاب‌های کم‌نورتر هم دیده می‌شوند.
- مکان: جایی دور از آلودگی نوری.
پیوند با دنبالهدار هالی
دنبالهدار هالی هر حدود ۷۶ سال به خورشید نزدیک میشود و تکه‌هایی از آن بر مدار می‌ماند. چون ذرات در طول هزاران سال در مسیر پخش شده‌اند، بارش اتا دلوی گسترده است و هر سال مدتی طولانی ادامه دارد. این ارتباط یکی از شواهد مهم بر وجود پیوند میان بارش شهابی و دنباله‌دارها است.
پرسش‌های رایج
### بارش شهابی اتا دلوی چه زمانی است؟
بارش اتا دلوی از اواخر آوریل تا اواخر مه فعال است و اوج آن حدود ۵ و ۶ مه، برابر با ۱۵ و ۱۶ اردیبهشت، است.
### منشأ بارش اتا دلوی چیست؟
منشأ بارش اتا دلوی ذرات بهجامانده از دنبالهدار هالی است.
### آیا بارش اتا دلوی از ایران دیده میشود؟
بله، ولی تعداد شهابها کمتر از نیمکرهٔ جنوبی است و بهترین زمان رصد پیش از سپیدهدم است.
### بارش اتا دلوی چند شهاب در ساعت دارد؟
در بهترین شرایط در نیمکرهٔ جنوبی حدود ۵۰ شهاب در ساعت دیده میشود و از عرض‌های شمالی تعداد کمتری دیده میشود.