دانشنامهفضاپیما و تلسکوپ
تلسکوپ رادیویی فست (FAST) Five-hundred-meter Aperture Spherical Telescope
فست (FAST) بزرگترین تلسکوپ رادیویی تکبشقاب جهان است که با دهانهٔ ۵۰۰ متری در استان گوئیجو در چین قرار دارد و از ۲۰۱۶ بسیاری تپ‌اختر کشف کرده است.
نام‌های دیگر: تلسکوپ کروی با دیافراگم پانصد متری
فست (FAST)، با نام چینی «تیان‌یان» یا «چشم آسمان»، یک تلسکوپ رادیویی تک‌بشقابی با دهانهٔ ۵۰۰ متر است. در فروچاله‌ای طبیعی در استان گوئیجو در جنوب غربی چین ساخته شد و در مهر ۱۳۹۵ (سپتامبر ۲۰۱۶) آغاز به کار کرد. از آن زمان بزرگترین تلسکوپ رادیویی تکبشقاب جهان است و جای تلسکوپ آرسیبو را گرفته است.
فست چگونه کار میکند؟
بشقاب آن از حدود ۴۴۰۰ پنل مثلثی ساخته شده است که با کابل‌ها و محرک‌ها شکل خود را تغییر می‌دهند. در هر رصد بخشی از بشقاب به شکل سهمی درمی‌آید و بخش فعال حدود ۳۰۰ متر قطر دارد. گیرنده‌ای که با کابل‌ها بالای بشقاب معلق است در کانون قرار می‌گیرد. این طرح امکان دنبال‌کردن اجرام در گسترهٔ وسیعی از آسمان را می‌دهد. فست در بسامدهای رادیویی نسبتاً پایین، بین ۷۰ مگاهرتز و ۳ گیگاهرتز، کار میکند.
فست چه چیزهایی کشف کرده است؟
نخستین دستاورد فست یافتن تپ‌اخترهای تازه بود و تا پایان ۲۰۲۴ بیش از ۱۰۰۰ تپ‌اختر نو را شناسایی کرده است؛ شمارش آن‌ها در حال افزایش است. فست انفجارهای سریع رادیویی را هم رصد میکند و یک انفجار سریع رادیویی تکرارشونده را با جزئیات بسیار بررسی کرده است. همچنین گاز هیدروژن خنثی در کهکشانها را می‌نگرد و در پروژهٔ تپ‌اخترهای زمان‌بندی به‌دنبال اثر امواج گرانشی است. از ۲۰۲۱ این تلسکوپ برای پژوهشگران خارج از چین هم در دسترس قرار گرفت. در جست‌وجوی هوش فرازمینی هم به‌کار گرفته می‌شود.
| ویژگی | مقدار |
|---|---|
| قطر بشقاب | ۵۰۰ متر |
| بخش فعال هر رصد | حدود ۳۰۰ متر |
| آغاز کار | ۲۰۱۶ |
| جایگاه | گوئیجو، چین |
پرسش‌های رایج
### فست چیست؟
فست بزرگترین تلسکوپ رادیویی تکبشقاب جهان است که ۵۰۰ متر دهانه دارد.
### فست در کجا قرار دارد؟
فست در استان گوئیجو در جنوب غربی چین قرار دارد.
### فست چه چیزی را رصد میکند؟
فست بیشتر تپاخترها، انفجارهای سریع رادیویی و گاز هیدروژن کهکشانها را رصد میکند.