دانشنامهرصد و ابزارپدیده
درخش سبز Green flash
درخش سبز پدیدهای نوری و کوتاهمدت است که هنگام غروب یا طلوع خورشید رخ میدهد و در آن، لحظهای لبهٔ بالایی خورشید سبزرنگ دیده میشود.

درخش سبز (Green flash) نقطهای سبز یا آبیسبز است که گاه در لحظهٔ ناپدید شدن آخرین بخش خورشید در افق، یا ظاهر شدن نخستین بخش آن، دیده میشود. این پدیده معمولاً یک تا دو ثانیه میماند و به شرط افق صاف و هوای پاک دیده میشود. درخش سبز را بعضی وقتها دریانوردان و کوهنوردان میبینند.
درخش سبز چرا پدید میآید؟
علت اصلی شکست نور در جو زمین است. جو مانند منشوری ضعیف عمل میکند و نور آبی و سبز را بیش از قرمز خم میکند، در نتیجه تصویر سبز خورشید کمی بالاتر از تصویر قرمز آن دیده میشود. در لحظهٔ غروب، لبهٔ بالایی تصویر سبز لحظهای پس از بقیه میماند. بخشی از نور آبی هم در جو پراکنده شده و از بین میرود، پس رنگ دیدهشده سبز است نه آبی.
انواع درخش سبز
درخشها را بر پایهٔ سازوکار سراب به چند دسته میبخشند. وقتی لایههای هوا دماهای متفاوتی دارند، سرابها لبهٔ خورشید را کشیده و درخش را بزرگتر و ماندگارتر میکنند. این حالت بیشتر روی دریا و دشتهای گرم دیده میشود. گاهی ماه و سیارههای پرنور مانند زهره هم هنگام غروب چنین درخشی نشان دادهاند.
چگونه درخش سبز را ببینیم؟
افقی روشن و کاملاً بیمانع لازم است، مثل دریا، بیابان یا قلهٔ کوه. هنگام غروب نیز مستقیم و بدون محافظ مناسب به خورشید نگاه نکنید؛ باقیماندن نواری باریک از قرص خورشید مجوز نگاه بیحفاظ نیست. برای عکاسی با دوربین زوم روی سهپایه، فیلتر خورشیدی مناسب را طبق دستور سازنده محکم جلوی دهانه نصب کنید؛ هرگز از منظرهیاب اپتیکی دوربین یا از میان دوربین دوچشمی و تلسکوپ بیفیلتر به خورشید نگاه نکنید. همین پدیده با گرگومیش هم ارتباط دارد.
پرسشهای رایج
درخش سبز چیست؟
درخش سبز تغییر رنگ کوتاه لبهٔ خورشید به سبز در لحظهٔ غروب یا طلوع است که در اثر شکست و پراکندگی نور در جو زمین دیده میشود.
درخش سبز چند ثانیه طول میکشد؟
درخش سبز معمولاً ۱ تا ۲ ثانیه است، هرچند در شرایط خاص گاه چند ثانیه دیده شده است.
آیا درخش سبز واقعی است؟
بله، درخش سبز پدیدهای واقعی و عکاسیشده است و فقط توهم بینایی نیست، هرچند گاه تصویر باقیمانده در چشم هم به آن اضافه میشود.
بهترین جا برای دیدن درخش سبز کجاست؟
هر جایی که افق باز و هوا پاک باشد، بهویژه کنار دریا یا روی کوههای بلند.
منابع
- Green Flash · World Meteorological Organization
- Solar Filters for Optics · American Astronomical Society
آخرین بازبینی:
فکت علمی
دانستنیها
- ۱۵ آبان ۱۴۰۵درخش سبز فقط برای خورشید نیستدرخش سبزِ کنار افق فقط یک جلوهٔ خورشیدی نیست؛ این پدیده برای ماه، زهره و عطارد هم ثبت شده است. علتش شکست نور در جو است، نه اینکه خود این اجرام ناگهان چراغ سبزی روشن کنند.
- ۱۴ تیر ۱۴۰۲درخش سبز«درخش سبز» پدیدهای جوی است که در شرایط مناسب برای لحظهای کوتاه هنگام غروب یا طلوع، لکهای سبز بالای لبهٔ خورشید پدید میآورد. دلیلش آن است که جو زمین نور خورشید را با شکست وابسته به طول موج به رنگهای مختلف جدا میکند.
تصویر روز ناسا
رفته در ۶۰ ثانیه: غروب فلش سبز۳ آبان ۱۴۰۲






