دانشنامهجرم آسمانی
HD 189733 b
HD 189733 b سیارهای فراخورشیدی از نوع مشتری داغ در حدود ۶۵ سال نوری از ماست که از نخستین سیارههای فراخورشیدی بود که جو و آبوهوایش بهدقت بررسی شد.
نامهای دیگر: اچدی ۱۸۹۷۳۳ بی
HD 189733 b یک «مشتری داغ» است؛ غول گازیای که بسیار نزدیک به ستارهٔ خود میگردد. این سیاره در صورت فلکی روباهک قرار دارد و از آنجا که از جلوی ستارهاش میگذرد، برای بررسی جو سیارههای فراخورشیدی یکی از بهترین هدفهاست.
HD 189733 b چه نوع سیارهای است؟
سیاره در سال ۲۰۰۵ با روش گذر کشف شد. سیارهای فراخورشیدی است که در حدود ۶۵ سال نوری از زمین یک ستارهٔ کوتولهٔ نارنجی را دور میزند. جرم و شعاع آن اندکی بیش از مشتری است، اما فاصلهاش با ستاره بسیار کمتر است.
| ویژگی | مقدار |
|---|---|
| فاصله از ما | حدود ۶۵ سال نوری |
| دورهٔ مداری | حدود ۲٫۲ روز |
| فاصله از ستاره | حدود ۰٫۰۳ واحد نجومی |
| جرم | کمی بیش از مشتری |
| دمای جو | بیش از ۹۰۰ درجهٔ سانتیگراد |
چرا این سیاره اینقدر شناختهشده است؟
چون گذرش از جلوی ستاره پیاپی و آشکار است، اخترشناسان میتوانند نور ستاره را که از جو سیاره عبور میکند تحلیل کنند. با روشهای یافتن سیارههای فراخورشیدی همین گذر نشاندهندهٔ ترکیب جو هم هست. بخار آب، سدیم و دیاکسید کربن در جو آن گزارش شدهاند.
در سال ۲۰۰۷ با تلسکوپ فضایی اسپیتزر نخستین نقشهٔ دمای یک سیارهٔ فراخورشیدی به دست آمد و نشان داد گرمترین نقطه کمی از زیر ستاره جابهجا شده است، چون بادهای شدید گرما را میپراکنند. مشاهدات هابل در سال ۲۰۱۳ نشان داد رنگ آبی عمیقی دارد؛ این رنگ از اقیانوس نیست و گمان میرود از ذرات سیلیکات در جو برخیزد. بادهای آن سرعتی در حد چند هزار کیلومتر بر ساعت دارند.
پرسشهای رایج
### HD 189733 b چقدر از ما فاصله دارد؟
HD 189733 b در حدود ۶۵ سال نوری از زمین قرار دارد. این فاصله آن را به یکی از نزدیکترین مشتریهای داغ قابل مطالعه تبدیل کرده است.
### آیا HD 189733 b آبی است؟
بله، مشاهدات هابل در سال ۲۰۱۳ نشان داد HD 189733 b آبی رنگ است. این رنگ ناشی از جوی است که احتمالاً ذرات سیلیکات دارد، نه آب.
### آیا HD 189733 b قابل سکونت است؟
خیر. HD 189733 b غولی گازی با دمای بسیار بالاست و سطح جامدی برای زندگی ندارد.
### HD 189733 b چگونه کشف شد؟
HD 189733 b در سال ۲۰۰۵ از روی کاهش اندک نور ستاره هنگام گذر سیاره از جلوی آن شناسایی شد. این روش همان روش گذر است.
فکت علمی