دانشنامهرصد و ابزارابزار و روش
رویهمگذاری تصاویر نجومی Image stacking
رویهمگذاری تصاویر نجومی روشی است که در آن دهها یا صدها عکس از یک هدف را همتراز و ترکیب میکنند تا نویز کم شود و جزئیات کمنور آشکار شود.
نامهای دیگر: استکینگ
رویهمگذاری (استکینگ) پایهٔ تقریباً همهٔ عکسهای امروزی از سحابیها، کهکشانها و سیارههاست. یک عکس کوتاه از آسمان شب پر از نویز است و جزئیات کمنور در آن گم میشود، اما ترکیب بسیاری از عکسها سیگنال را تقویت و نویز را تضعیف میکند.
چرا رویهمگذاری جواب میدهد؟
نویز تصادفی است و از عکسی به عکس دیگر تغییر میکند، ولی سیگنال هدف، یعنی نور واقعی ستاره یا سحابی، در همهٔ عکسها یکسان است. وقتی چند عکس را میانگین میگیریم، نویز تصادفی کمتر و سیگنال ثابت میماند. نسبت سیگنال به نویز تقریباً با جذر تعداد عکسها بالا میرود: با ۱۰۰ عکس، نسبت حدود ۱۰ برابر بهتر از یک عکس است.
مراحل کار
روند معمول این است:
- گرفتن عکسهای اصلی (لایت) از هدف، با ردیابی دقیق یا نوردهی کوتاه
- گرفتن عکسهای کمکی: تاریک (دارک) برای تصحیح الگوی سیگنال تاریک، تخت (فلت) برای اصلاح اثر گرد و غبار و تفاوت حساسیت پیکسلها، و بایاس برای تصحیح افست خوانش
- ترازکردن عکسها بر پایهٔ ستارهها، چون هدف در طول شب کمی جابهجا میشود
- ترکیب با میانگین یا روشهای هوشمند که پیکسلهای ناهنجار مثل ردپای ماهواره و هواپیما را کنار میگذارند
- پردازش نهایی با کشیدن نمودار روشنایی و تنظیم رنگ
نرمافزارهای رایج
نرمافزارهایی مانند DeepSkyStacker و Siril و PixInsight برای همین کار ساخته شدهاند. برای سیارهها و ماه از نرمافزارهایی مانند AutoStakkert استفاده میشود که از هزاران فریم ویدیو بهترینها را برمیگزینند و ترکیب میکنند. این روش بهویژه برای مقابله با دید نجومی در رصد سیارهها اهمیت دارد.
کجا به کار میآید؟
در عکاسی از راه شیری، در ردپای ستارگان و در تصویربرداری از اجرام عمیق مثل سحابی جبار استفاده از آن رایج است. حتی گوشیهای جدید در حالت نجومی کارشان را با همین ایده انجام میدهند.
پرسشهای رایج
رویهمگذاری تصاویر نجومی چیست؟
رویهمگذاری یعنی ترکیب بسیاری از عکسهای یک هدف در یک تصویر نهایی تا نویز کم شود و جزئیات کمنور دیده شود.
برای استکینگ چند عکس لازم است؟
هرچه بیشتر، بهتر است. برای نتیجهٔ مناسب معمولاً دستکم ۲۰ تا ۵۰ عکس و برای اجرام کمنور صدها عکس میگیرند. بهبود با تعداد عکس تدریجی است و بعد از مدتی کند میشود.
عکسهای دارک و فلت برای چه به کار میروند؟
دارک الگوی سیگنال تاریک حسگر را برای کالیبراسیون ثبت میکند؛ نویز تصادفی تاریک و خوانش با آن حذف نمیشود. فلت اثر گرد و غبار و افت روشنایی گوشهها را اصلاح میکند.
آیا بدون تلسکوپ هم میتوان استکینگ کرد؟
بله. با دوربین و لنز معمولی روی سهپایه هم میتوان دهها عکس از آسمان گرفت و آنها را ترکیب کرد تا راه شیری و صورتهای فلکی با نویز کمتر دیده شوند.
منابع
- Signal to noise ratio · Siril
آخرین بازبینی:







