فضاپیمای جونو Juno

جونو (Juno) نام الههٔ رومی و همسر ژوپیتر است. این فضاپیما در ۱۴ مرداد ۱۳۹۰ (۵ اوت ۲۰۱۱) پرتاب شد و در تیر ۱۳۹۵ (ژوئیهٔ ۲۰۱۶) وارد مدار مشتری شد. مدار آن قطبی و بسیار بیضی‌شکل است، پس هر چند هفته یک بار از فاصله‌ای نزدیک بالای ابرها می‌گذرد و بیشتر وقتش را از تابش‌های شدید مشتری دور می‌گذراند.

هدف‌های مأموریت جونو چیست؟

هدف اصلی شناخت چگونگی شکل‌گیری مشتری و ساختار درونی آن است. جونو مقدار آب در جو، جرم و ماهیت هسته، میدان گرانش و میدان مغناطیسی را می‌سنجد. ابزارهایی مانند رادیومتر ریزموج، مغناطیس‌سنج و سنجش گرانش از طریق ارتباط رادیویی با زمین کار می‌کنند. دوربین JunoCam نیز برای عموم ساخته شده و مردم در پردازش تصاویرش مشارکت می‌کنند.

جونو چه چیزی کشف کرده است؟

• جونو نخستین فضاپیمای دوردست است که با تکیه بر پنل‌های خورشیدی به مدار مشتری رسید
• در قطب‌های مشتری گردبادهای عظیمی هست: هشت گردباد پیرامون یکی در شمال و پنج گردباد در جنوب
• جو مشتری تا اعماق زیاد دارای ساختار پیچیده است و آمونیاک در آن نامتقارن توزیع شده است
• هسته به نظر مرز مشخصی ندارد و با لایه‌های بالاتر آمیخته است
• میدان مغناطیسی مشتری از همهٔ سیاره‌ها قوی‌تر و نامنظم‌تر است
• لکهٔ سرخ بزرگ چند صد کیلومتر عمق دارد

مأموریت پس از پایان برنامهٔ اولیه تمدید شد و جونو از قمرهای مشتری نیز دیدار کرد: اروپا در ۲۰۲۲ و آیو در ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴. مأموریت تمدیدشده تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵ برنامه‌ریزی شده بود و ادامهٔ آن پس از این تاریخ به تصمیم ناسا بستگی داشت.

پرسش‌های رایج

### جونو چه زمانی به مشتری رسید؟
جونو در ۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۶ (بامداد ۵ ژوئیه به وقت جهانی) وارد مدار مشتری شد، پنج سال پس از پرتاب.

### جونو چگونه انرژی می‌گیرد؟
جونو سه پنل خورشیدی بسیار بزرگ دارد که با وجود فاصلهٔ زیاد از خورشید، انرژی لازم را تأمین می‌کنند. پیش‌تر مأموریت‌های دوردست از انرژی هسته‌ای بهره می‌گرفتند.

### جونو چه کشفی داشته است؟
جونو نشان داد قطب‌های مشتری گردبادهای عظیمی دارند، هسته‌اش ساختار نامتراکم و میدان مغناطیسی‌اش بسیار قوی است.

### آیا جونو سرانجام نابود می‌شود؟
بله. فضاپیما در نهایت مأموریت‌اش را به پایان می‌برد و به‌علت تابش شدید و مدارش، در جو مشتری یا نزدیک آن از بین می‌رود تا قمرهای مشتری آلوده نشوند.