دانشنامهکهکشانها و کیهانجرم آسمانی
ابرخوشه لانیاکیا Laniakea Supercluster
ابرخوشه لانیاکیا ناحیهای از شبکهٔ کهکشانی است که با الگوی جریان کهکشانها تعریف میشود و راه شیری را در بر میگیرد. پهنای آن در تعریف سال ۲۰۱۴ حدود ۵۲۰ میلیون سال نوری برآورد شد.

مشخصات
| قطر | ۵۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ سال نوری |
|---|---|
| کاشف | برنت تالی و همکاران |
| زمان کشف | سپتامبر ۲۰۱۴ |
از ویکیداده (CC0).
ابرخوشه لانیاکیا (Laniakea) ناحیهای عظیم از جهان است که کهکشان ما در گوشهای از آن قرار دارد. نام آن از زبان هاوایی به معنای «آسمان بیکران» گرفته شده و در سال ۲۰۱۴ توسط گروهی به رهبری برنت تالی در مقالهای در مجلهٔ نیچر معرفی شد. پیش از این، همسایگی ما را «ابرخوشهٔ محلی» یا ابرخوشهٔ دوشیزه مینامیدند که در واقع بخشی از ساختار بزرگتر لانیاکیا است.
لانیاکیا را چگونه تعریف کردند؟
تعریفهای قدیمی ابرخوشهها بر شمار کهکشانها استوار بود و مرز روشنی نداشت. تالی و همکارانش بهجای آن، حرکت کهکشانها را بررسی کردند. آنها سرعتهای ویژهٔ هزاران کهکشان را، یعنی حرکتی که افزون بر انبساط جهان دارند، اندازه گرفتند و میدانی از جریانها ساختند. در میدان سرعت ویژه، خطوط جریان در هر «حوضهٔ جاذبه» به ناحیهای مشترک همگرا میشوند. لانیاکیا حوضهای است که راه شیری در آن قرار دارد. این تعریف پس از کنار گذاشتن سهم انبساط جهان به کار میرود و به معنای فروریختن قطعی همهٔ کهکشانها در یک نقطه در آینده نیست.
ابعاد و ساختار
برآوردهای معرفی سال ۲۰۱۴، برای همین تعریف از مرز لانیاکیا، چنین بودند:
| ویژگی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| پهنا | حدود ۵۲۰ میلیون سال نوری |
| جرم | حدود ۱۰ به توان ۱۷ برابر جرم خورشید |
| مرکز جاذبه | ناحیهٔ «جاذب بزرگ» |
مرکز این حوضه ناحیهای به نام «جاذب بزرگ» است که هزاران کهکشان به سوی آن کشیده میشوند. در ساختار لانیاکیا، خوشهٔ دوشیزه و دیگر خوشههای بزرگ مانند خوشههای قنطورس و شجاع گنجانده شدهاند. رشتههای باریکی از کهکشانها این ابرخوشه را به هم میدوزند و لانیاکیا خودش نیز به یکی از ساختارهای بزرگتر، یعنی «پرسئوس–ماهی» در همسایگی، نزدیک است.
جایگاه راه شیری در لانیاکیا
راه شیری و گروه محلی در حاشیهٔ لانیاکیا قرار دارند، نه در مرکز آن. حرکت گروه محلی به سوی جاذب بزرگ همراه با دیگر کهکشانهای همسایه رخ میدهد. با این همه، این ساختارها جاودانه نیستند: انرژی تاریک شتاب انبساط را زیاد میکند و در آینده دور بسیاری از اجزای لانیاکیا از هم جدا خواهند شد، اما گروه محلی به احتمال زیاد خودش در هم میماند.
پرسشهای رایج
لانیاکیا یعنی چه؟
لانیاکیا واژهای هاوایی به معنای «آسمان بیکران» است. این نام برای پاسداشت دریانوردان پولینزی برگزیده شد.
ابرخوشه لانیاکیا چقدر بزرگ است؟
در تعریف سال ۲۰۱۴، پهنای لانیاکیا حدود ۵۲۰ میلیون سال نوری و جرم آن حدود ۱۰ به توان ۱۷ برابر جرم خورشید برآورد شد.
راه شیری در کجای لانیاکیا است؟
راه شیری در لبهٔ ابرخوشه لانیاکیا و در گروه محلی قرار دارد. کهکشان ما همراه با همسایگانش به سوی مرکز آن، یعنی جاذب بزرگ، کشیده میشود.
آیا لانیاکیا بزرگترین ساختار جهان است؟
نه. لانیاکیا فقط بخشی از شبکهٔ کیهانی است؛ اندازهٔ ساختارهای بزرگمقیاس به تعریف و روش شناسایی آنها بستگی دارد و مرز همهٔ آنها قطعی نیست.
منابع
- The Laniakea supercluster of galaxies · Tully, Courtois, Hoffman & Pomarède (2014), Nature
آخرین بازبینی:
پیوند به اینجا
مدخلهایی که در متنشان از ابرخوشه لانیاکیا گفتهاند.







