دانشنامهمفهوم
اندازه جهان Size of the universe
جهان قابل مشاهده کرهای با شعاع حدود ۴۶ میلیارد سال نوری است که دستکم صدها میلیارد کهکشان دارد؛ اندازهٔ کل جهان ناشناخته است و میتواند بسیار بزرگتر یا بینهایت باشد.
نامهای دیگر: جهان چقدر بزرگ است
پرسش «جهان چقدر بزرگ است؟» دو پاسخ دارد: یکی برای آنچه میتوانیم ببینیم و دیگری برای کل جهان. بخش دیدنی محدود و اندازهپذیر است؛ کل جهان معلوم نیست.
جهان قابل مشاهده چقدر بزرگ است؟
جهان قابل مشاهده بخشی از جهان است که نورش از آغاز تا امروز فرصت رسیدن به ما را داشته است. جهان حدود ۱۳٫۸ میلیارد سال سن دارد، اما شعاع این ناحیه حدود ۴۶ میلیارد سال نوری است و نه ۱۳٫۸، چون در طول این مدت خود فضا منبسط شده و منبعهای نور را از ما دورتر برده است. قطر کل این کره حدود ۹۳ میلیارد سال نوری است. برآورد میشود دستکم صدها میلیارد کهکشان (برخی برآوردها تا حدود دو تریلیون) و حدود ۱۰ به توان ۲۲ تا ۱۰ به توان ۲۴ ستاره در آن باشد.
ابعاد جهان در مقایسه با چیزهای آشنا
- خورشید تا زمین حدود ۸ دقیقهٔ نوری است.
- نزدیکترین ستاره، پروکسیما قنطورس، حدود ۴٫۲ سال نوری.
- راه شیری حدود ۱۰۰ هزار سال نوری پهنا دارد.
- آندرومدا حدود ۲٫۵ میلیون سال نوری دورتر است.
- ابرخوشهٔ لانیاکیا حدود ۵۲۰ میلیون سال نوری گستردگی دارد.
در این سلسلهمراتب، مقیاس منظومهٔ شمسی نقطهای کوچک است.
آیا کل جهان از این بزرگتر است؟
احتمالاً بله. اندازهگیریهای تابش زمینهٔ کیهانی نشان میدهند جهان بسیار به تخت نزدیک است و اگر کران داشته باشد، بنا بر تحلیلی در سال ۲۰۱۱ بر پایهٔ دادههای ماهوارهای، دستکم حدود ۲۵۰ برابر جهان قابل مشاهده است. اینکه واقعاً بینهایت است یا نه، نامعلوم است. دربارهٔ هندسهٔ آن شکل جهان را بخوانید. «ورای» جهان قابل مشاهده نیز محل بحث است و فرضیهٔ چندجهانی فعلاً از قلمرو تجربه بیرون است.
پرسشهای رایج
### قطر جهان قابل مشاهده چقدر است؟
حدود ۹۳ میلیارد سال نوری، یعنی شعاعی حدود ۴۶ میلیارد سال نوری.
### چرا جهان ۱۳٫۸ میلیارد ساله ولی ۴۶ میلیارد سال نوری شعاع دارد؟
چون فضا در طول این مدت منبسط شده است. نوری که ۱۳٫۸ میلیارد سال پیش حرکت کرده، منبعش در این مدت بسیار دورتر شده است.
### جهان چند کهکشان دارد؟
دستکم صدها میلیارد کهکشان در جهان قابل مشاهده. عدد دقیق به تعریف و تلسکوپهای جدید بستگی دارد.
### آیا جهان بینهایت است؟
نمیدانیم. جهان قابل مشاهده کران دارد، اما کل جهان میتواند بینهایت باشد.