نور Light

نور مهم‌ترین پیام‌رسان کیهان است: تقریباً هرچه دربارهٔ ستاره‌ها، سیاره‌ها و کهکشان‌ها می‌دانیم از تحلیل نور آن‌ها می‌آید. «نور» گاهی فقط بخش مرئی طیف را می‌گوید و گاهی برای کل تابش الکترومغناطیسی به کار می‌رود.

نور چیست؟

نور موج الکترومغناطیسی است (الکترومغناطیس) که از میدان‌های الکتریکی و مغناطیسی نوسان‌کننده ساخته می‌شود و بدون نیاز به محیط در خلأ منتشر می‌شود. در عین حال از ذره‌هایی به نام فوتون تشکیل شده است. به این ویژگی «دوگانگی موج و ذره» می‌گویند.

طول موج و رنگ نور

نور مرئی طول موجی بین حدود ۴۰۰ تا ۷۰۰ نانومتر دارد: بنفش کوتاه‌ترین و سرخ بلندترین. طول موج‌های کوتاه‌تر و بلندتر چشم‌ناپیدایند: فرابنفش، فروسرخ و پرتو ایکس و امواج رادیویی. همهٔ آن‌ها بخشی از طیف الکترومغناطیسی‌اند و تفاوتشان فقط در طول موج است.

سرعت نور

سرعت نور در خلأ ۲۹۹٬۷۹۲٬۴۵۸ متر بر ثانیه است و حد بالای سرعت هر اثر در جهان (سرعت نور). نور خورشید حدود هشت دقیقه تا زمین راه دارد، و فاصله‌های کیهانی را با سال نوری می‌سنجیم.

نور در ستاره‌شناسی

با شکستن نور در طیف‌سنج می‌توان ترکیب شیمیایی، دما و سرعت ستاره‌ها را فهمید (طیف‌سنجی نجومی). جابه‌جایی طول موج نور کهکشان‌های دور (انتقال به سرخ) نشانهٔ انبساط جهان است.

پرسش‌های رایج

### نور چیست؟
نور بخشی از تابش الکترومغناطیسی است که چشم می‌بیند و از فوتون‌ها ساخته شده است.

### سرعت نور چقدر است؟
در خلأ حدود ۳۰۰ هزار کیلومتر در ثانیه (دقیقاً ۲۹۹٬۷۹۲٬۴۵۸ متر بر ثانیه).

### نور موج است یا ذره؟
هر دو. بسته به آزمایش، نور مانند موج (تداخل، پراش) یا مانند ذره (اثر فوتوالکتریک) رفتار می‌کند.

### چرا آسمان آبی است؟
چون جو زمین نور آبی خورشید را بیشتر از نور سرخ پراکنده می‌کند (چرا آسمان آبی است).