دانشنامهفیزیک و شیمیمفهوم
الکترومغناطیس Electromagnetism
الکترومغناطیس نیرویی بنیادی است که میان ذرات باردار عمل میکند و الکتریسیته، مغناطیس و نور را در یک چارچوب واحد توضیح میدهد.
نامهای دیگر: نیروی الکترومغناطیسی
الکتریسیته و مغناطیس تا قرن نوزدهم دو پدیدهٔ جدا شمرده میشدند. آزمایشهای اورستد و فاراده و سپس نظریهٔ جیمز کلرک ماکسول در دههٔ ۱۸۶۰ نشان داد این دو جلوههای یک نیرو هستند: بار ساکن میدان الکتریکی میسازد، بار متحرک میدان مغناطیسی، و میدانهای متغیر یکدیگر را پدید میآورند.
معادلات ماکسول چه میگویند؟
ماکسول معادلاتی نوشت که رفتار کلاسیکی میدانهای الکتریکی و مغناطیسی را توصیف میکند؛ شکل امروزی آنها در چهار معادله را بعدها هویساید به آنها داد. از آنها نتیجه شد که اختلال میدانها بهصورت موج در فضا منتشر میشود و سرعتش با سرعت نور برابر است. بدین ترتیب نور نوعی موج الکترومغناطیسی شناخته شد و طیف الکترومغناطیسی از امواج رادیویی تا پرتو گاما معنا یافت.
الکترومغناطیس در زندگی و جهان
- نیروی مسئول پیوند شیمیایی، سختی اجسام و اصطکاک است.
- اساس موتور، ژنراتور، رادیو و رایانه است.
- در آسمان، میدان مغناطیسی زمین از ما در برابر باد خورشیدی محافظت میکند و شفق محصول برهمکنش ذرات باردار با آن است.
- لکههای خورشیدی و شرارههای خورشیدی پدیدههای مغناطیسیاند.
الکترومغناطیس در فیزیک کوانتومی
در نظریهٔ کوانتومی، نیروی الکترومغناطیسی با مبادلهٔ فوتون منتقل میشود. نظریهٔ الکترودینامیک کوانتومی (QED) یکی از دقیقترین نظریههای فیزیک است و الکترومغناطیس یکی از چهار نیروی بنیادی به شمار میآید.
پرسشهای رایج
الکترومغناطیس چیست؟
نیرویی که میان ذرات باردار وارد میشود و الکتریسیته و مغناطیس را یکپارچه میکند. نور هم نوعی موج الکترومغناطیسی است.
چه کسی الکترومغناطیس را یکی کرد؟
جیمز کلرک ماکسول، با معادلاتی که در دههٔ ۱۸۶۰ منتشر کرد. او نشان داد نور خود موج الکترومغناطیسی است.
تفاوت الکتریسیته و مغناطیس چیست؟
الکتریسیته به بار الکتریکی و میدان الکتریکی مربوط است و مغناطیس به بار متحرک و میدان مغناطیسی. هر دو جلوههای یک نیرو هستند و در حالتهایی به هم تبدیل میشوند.
آیا الکترومغناطیس در فضا اهمیت دارد؟
بله؛ تقریباً همهٔ اطلاعاتی که از فضا دریافت میکنیم با امواج الکترومغناطیسی میرسد و میدانهای مغناطیسی ستارهها و سیارهها بر محیط اطراف اثر میگذارند.
منابع
- 16.1 Maxwell Equations and Electromagnetic Waves · OpenStax / Rice University
آخرین بازبینی:
پیوند به اینجا
مدخلهایی که در متنشان از الکترومغناطیس گفتهاند.







