تقویم قمری Lunar calendar

در تقویم قمری هر ماه از دیدن یا محاسبهٔ هلال ماه نو آغاز می‌شود و حدود ۲۹ یا ۳۰ روز طول می‌کشد. چون چرخهٔ فازهای ماه حدود ۲۹٫۵ روز است، دوازده ماه قمری حدود ۳۵۴ روز می‌شود.

مهم‌ترین نمونهٔ امروزی، تقویم هجری قمری است که شروعش از هجرت پیامبر اسلام به مدینه در سال ۶۲۲ میلادی گرفته شده و مبنای مناسبت‌های دینی مسلمانان است.

تقویم قمری چطور کار می‌کند؟

ماه قمری وقتی آغاز می‌شود که هلال ماه پس از ماه نو در افق غرب و کمی پس از غروب دیده شود. چون ماه حدود ۲۹٫۵ روز است، ماه‌ها ۲۹ یا ۳۰ روز می‌شوند. در برخی کشورها دیدن هلال با چشم ملاک است و در برخی دیگر محاسبهٔ نجومی. به همین دلیل آغاز ماه ممکن است در کشورهای مختلف یک روز تفاوت داشته باشد.

سال قمری حدود ۱۱ روز از سال خورشیدی کوتاه‌تر است. بنابراین ماه‌های قمری هر سال زودتر از سال قبل می‌آیند و در حدود ۳۳ سال همهٔ فصل‌ها را می‌گردند. رمضان که ماه نهم قمری است، به همین دلیل گاهی در زمستان و گاهی در تابستان است.

تفاوت با تقویم خورشیدی و قمری–خورشیدی

تقویم میلادی و گاه‌شماری هجری خورشیدی با فصل‌ها هماهنگ‌اند و برای کشاورزی مناسب. تقویم قمری با فصل‌ها هماهنگ نیست. برخی فرهنگ‌ها تقویم قمری-خورشیدی ساخته‌اند، مانند تقویم عبری و چینی که هر چند سال یک ماه اضافی می‌افزایند تا ماه‌ها در فصل خود بمانند.
برای نگاه کلی به تقویم و ریشه‌های آن به مقالهٔ خودش مراجعه کنید.

پرسش‌های رایج

### سال قمری چند روز است؟
سال قمری حدود ۳۵۴ یا ۳۵۵ روز و شامل دوازده ماه است. این حدود ۱۱ روز کمتر از سال خورشیدی است.

### چرا ماه رمضان هر سال زودتر می‌آید؟
چون سال قمری حدود ۱۱ روز کوتاه‌تر از سال خورشیدی است و ماه‌های قمری با فصل‌ها هماهنگ نمی‌شوند. رمضان هر سال حدود ۱۱ روز زودتر شروع می‌شود.

### ماه قمری از چه زمانی آغاز می‌شود؟
از دیدن یا محاسبهٔ هلال ماه نو پس از غروب خورشید. در برخی کشورها دیدن با چشم و در برخی محاسبهٔ نجومی ملاک است.

### تقویم قمری با تقویم هجری شمسی چه فرقی دارد؟
تقویم قمری بر گردش ماه و تقویم هجری شمسی بر گردش زمین به دور خورشید استوار است. مبدأ هر دو هجرت است، اما سال شمسی با فصل‌ها هماهنگ می‌ماند.