بارش شهابی جباری Orionids

بارش شهابی جباری هر سال در پاییز دیده می‌شود و نام آن از صورت فلکی «جبار» (شکارچی، Orion) آمده است. شهاب‌ها از ناحیه‌ای نزدیک دست گرز جبار و در مرز با جوزا بیرون می‌زنند. نرخ معمول این بارش حدود ۲۰ شهاب در ساعت است و بارش از حدود ۱۰ مهر تا ۱۶ آبان (۲ اکتبر تا ۷ نوامبر) فعال می‌ماند.

نکتهٔ جالب این بارش پیوندش با مشهورترین دنباله‌دار تاریخ است. هر کس شهاب‌های جباری را می‌بیند، در واقع تکه‌های بسیار ریز و جامدی را می‌بیند که از دنباله‌دار هالی آمده‌اند.

منشأ بارش جباری چیست؟

دنباله‌دار هالی هر حدود ۷۶ سال به خورشید نزدیک می‌شود و در هر گذر، غبار و ذرات یخی خود را در مدارش جا می‌گذارد. زمین هر سال دو بار از نزدیکی مدار این دنباله‌دار می‌گذرد: یک بار در اواخر مهر و بارش جباری پدید می‌آید، و یک بار در اردیبهشت که بارش اتا دلوی را می‌سازد. بنابراین این دو بارش «خواهر» یکدیگرند. ذرات با سرعتی حدود ۶۶ کیلومتر بر ثانیه وارد جو می‌شوند، پس شهاب‌ها تند و اغلب با ردی کوتاه‌اند.

ویژگی‌های شهاب‌های جباری

شهاب‌های این بارش معمولاً روشن و تیزرو هستند و گاهی ردی کم‌دوام از گازهای یونیده بر جا می‌گذارند. بارش جباری از چند اوج کوچک تشکیل شده و در چند شب پیاپی نرخ مشابهی دارد، پس اگر شب اوج ابری بود، شب‌های نزدیک آن هم ارزش تماشا دارند. بهترین زمان از نیمه‌شب تا سپیده‌دم است، وقتی جباری در آسمان بالا آمده است. در جای تاریک بنشینید و کل آسمان را نگاه کنید. دربارهٔ صورت فلکی می‌توانید شکارچی و دربارهٔ پدیدهٔ عمومی بارش شهابی را بخوانید.

پرسش‌های رایج

### بارش شهابی جباری چه زمانی است؟
بارش شهابی جباری از حدود ۱۰ مهر تا ۱۶ آبان فعال است و حدود ۲۹ مهر (۲۱ اکتبر) به اوج می‌رسد.

### بارش جباری از کدام دنباله‌دار می‌آید؟
بارش شهابی جباری از ذرات دنباله‌دار هالی پدید می‌آید؛ همان دنباله‌داری که هر حدود ۷۶ سال دیده می‌شود.

### کانون بارش جباری کجاست؟
کانون بارش شهابی جباری در صورت فلکی جبار، نزدیک به مرز جوزا است؛ اما شهاب‌ها در سراسر آسمان دیده می‌شوند و لازم نیست فقط به آن نقطه نگاه کرد.

### آیا شهاب‌های جباری تند هستند؟
بله. شهاب‌های بارش جباری با سرعت حدود ۶۶ کیلومتر بر ثانیه وارد جو می‌شوند و از بارش‌های سریع به شمار می‌روند.