رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir

دانشنامهجرم آسمانی

شکارچی Orion

شکارچی (جبار) صورت فلکی درخشان و آشنایی نزدیک به استوای سماوی است که با سه ستارهٔ ردیف کمربندش از هر دو نیمکره دیده می‌شود و ستارگان پرنوری مانند ابط‌الجوزا و پای شکارچی را دارد.

نام‌های دیگر: Orion (constellation)، شکارچی (صورت فلکی)

دنباله‌دار R3 PanSTARRS: یک دنباله‌دار در صورت فلکی شکارچی (جبار)
تصویر روز ناسا، 2026-05-15

شکارچی که در سنت اسلامی «الجبار» هم نامیده می‌شود، یکی از شناخته‌شده‌ترین الگوهای آسمان شب است. چون بر استوای سماوی سوار است، از تقریباً همهٔ نقاط زمین دیده می‌شود. در نیمکرهٔ شمالی نشانهٔ آسمان زمستان است و از آذر تا اسفند در ساعات شب به‌خوبی جلوه می‌کند.

شکارچی را چگونه در آسمان پیدا کنیم؟

سه ستارهٔ هم‌اندازه و هم‌ردیف، یعنی کمربند شکارچی (Mintaka، Alnilam و Alnitak)، شاخص‌ترین نشانه‌اند. چهار ستارهٔ درخشان در گوشه‌ها بدن شکارچی را قاب می‌گیرند: ابط‌الجوزا در شانه با رنگ نارنجی‌ـ‌سرخ و پای شکارچی در پای سمت مقابل با رنگ آبی‌ـ‌سفید.

امتداد کمربند در یک سو به شباهنگ، درخشان‌ترین ستارهٔ شب، و در سوی دیگر به دبران می‌رسد.

در صورت فلکی شکارچی چه چیز دیدنی است؟

زیر کمربند، «شمشیر» شکارچی آویخته است و ستاره‌ای مه‌آلود در وسط آن به‌راحتی با چشم یا دوربین دوچشمی دیده می‌شود. این ناحیه سحابی شکارچی است، خانه‌ای از ستاره‌زایی فعال در فاصلهٔ حدود ۱۳۰۰ سال نوری.

شکارچی کانون بارش شهابی جباری در مهر و آبان نیز هست. به‌دلیل ستارگان پرنور و سحابی‌ها، یکی از محبوب‌ترین مناطق عکاسی نجومی است.

تاریخچه و اسطوره

شکارچی در فرهنگ‌های بسیار کهن شناخته بود. در اسطوره‌های یونانی شکارچی غول‌پیکری است که عقرب او را کشت؛ به همین دلیل وقتی صورت فلکی کژدم طلوع می‌کند، شکارچی غروب می‌کند. شکارچی در فهرست ۴۸ صورت فلکی کلاسیک بطلمیوس هست و صوفی نیز آن را در صورالکواکب توصیف کرده است.

پرسش‌های رایج

### صورت فلکی شکارچی کجای آسمان است؟
صورت فلکی شکارچی نزدیک استوای سماوی و در آسمان زمستان نیمکرهٔ شمالی قرار دارد. سه ستارهٔ کمربندش راه ساده‌ای برای شناختن آن است.

### ابط‌الجوزا چرا سرخ است؟
ابط‌الجوزا ابرغول سرخی است که سطح نسبتاً سردی دارد. دمای سطح آن حدود ۳۵۰۰ کلوین است و نور نارنجی‌ـ‌سرخ می‌دهد.

### آیا سحابی شکارچی با چشم دیده می‌شود؟
بله. سحابی شکارچی در آسمان تاریک به‌صورت لکه‌ای کم‌نور زیر کمربند شکارچی دیده می‌شود و با دوربین دوچشمی بسیار بهتر پیداست.

### چرا شکارچی در همه جای زمین دیده می‌شود؟
چون صورت فلکی شکارچی روی استوای سماوی قرار دارد و بنابراین هم از نیمکرهٔ شمالی و هم از نیمکرهٔ جنوبی بالای افق می‌آید، هرچند جهت آن در دو نیمکره وارونه دیده می‌شود.

فکت علمی

دانستنی‌ها

همهٔ فکت‌ها

تصویر روز ناسا

در تصویرهای روز

همه