بارش شهابی برساوشی Perseids

بارش شهابی برساوشی محبوب‌ترین بارش شهابی نیمکرهٔ شمالی است. شب‌های گرم و آسمان نسبتاً صاف مرداد‌ماه باعث شده تماشای آن برای بسیاری از مردم نخستین تجربهٔ شهاب‌بینی باشد. نام آن از صورت فلکی «برساوش» (Perseus) آمده، چون شهاب‌ها از ناحیه‌ای در همین صورت فلکی بیرون می‌زنند. این بارش از اواسط تیر تا آغاز شهریور فعال است و در اوج، حدود ۱۰۰ شهاب در ساعت زیر آسمانی کاملاً تاریک دیده می‌شود.

منشأ بارش برساوشی

ذرات این بارش را دنباله‌دار ۱۰۹P/سوئیفت–تاتل (Swift–Tuttle) بر جا گذاشته است؛ دنباله‌داری با هستهٔ حدود ۲۶ کیلومتر که هر حدود ۱۳۳ سال به خورشید نزدیک می‌شود و آخرین بار در سال ۱۹۹۲ دیده شد. زمین هر سال در همین زمان از میان غبار رهاشدهٔ آن می‌گذرد. ذرات با سرعتی حدود ۵۹ کیلومتر بر ثانیه وارد جو می‌شوند و در ارتفاعی نزدیک به ۱۰۰ کیلومتر می‌سوزند. برای آشنایی بیشتر با ماهیت این اجرام، دنباله‌دار و بارش شهابی را ببینید.

چگونه بارش برساوشی را ببینیم؟

بهترین کار این است که شب اوج، بعد از نیمه‌شب و تا پیش از سپیده‌دم، به آسمانی دور از آلودگی نوری بروید. به پشت دراز بکشید و تمام آسمان را با چشم نگاه کنید؛ نیازی به دوربین یا تلسکوپ نیست. چشم حدود بیست دقیقه برای عادت به تاریکی زمان می‌خواهد. نور ماه نیز عامل مهمی است: در سال‌هایی که ماه نزدیک کامل است، شهاب‌های کم‌نور محو می‌شوند.

پرسش‌های رایج

### بارش شهابی برساوشی چه زمانی است؟
بارش شهابی برساوشی هر سال از اواسط تیر تا آغاز شهریور فعال است و حدود ۲۱ و ۲۲ مرداد (۱۲ و ۱۳ اوت) به اوج می‌رسد.

### چرا به آن برساوشی می‌گویند؟
بارش شهابی برساوشی نام خود را از صورت فلکی برساوش گرفته است، زیرا مسیر شهاب‌ها اگر به عقب ادامه یابد، به نقطه‌ای در این صورت فلکی می‌رسد.

### برای دیدن بارش برساوشی به تلسکوپ نیاز هست؟
خیر. بارش شهابی برساوشی بهتر است با چشم غیرمسلح دیده شود، چون شهاب‌ها در بخش بزرگی از آسمان پدید می‌آیند و تلسکوپ فقط تکه‌ای کوچک را نشان می‌دهد.

### آیا بارش برساوشی خطری برای زمین دارد؟
نه. ذرات بارش شهابی برساوشی بیشتر به اندازهٔ دانهٔ شن‌اند و بسیار بالاتر از سطح زمین در جو می‌سوزند و به زمین نمی‌رسند.