فوبه Phoebe

فوبه (Phoebe) نخستین قمری است که با عکاسی کشف شد. ویلیام هنری پیکرینگ در سال ۱۸۹۹ آن را روی صفحه‌های عکاسی رصدخانهٔ هاروارد در پرو یافت. فوبه از قمرهای دور زحل است که در مداری وارونه (رو به عقب نسبت به چرخش بیشتر قمرها) و حدود ۱۲٫۹ میلیون کیلومتر از زحل می‌گردد؛ هر دور حدود ۵۵۰ روز طول می‌کشد.

فوبه از کجا آمده است؟

مدار وارونه و دور فوبه نشان می‌دهد که احتمالاً با زحل هم‌زاد نیست و جرمی از بخش بیرونی منظومه بوده که زحل آن را به دام انداخته. ترکیب و چگالی آن به اجرام کمربند کویپر شبیه است، یعنی ممکن است از همان ناحیه آمده باشد.

کاسینی چه چیزی دربارهٔ فوبه کشف کرد؟

فضاپیمای کاسینی–هویگنس در ۱۱ ژوئن ۲۰۰۴ از فاصلهٔ حدود ۲۰۰۰ کیلومتری فوبه گذشت. تصاویر آن سطحی تیره و پر از دهانه با شیب‌های تند و رنگ‌های متفاوت نشان داد. زیر پوستهٔ سطحی تیره، آب یخ هست و چگالی میانگین فوبه از حدود ۱٫۶ گرم بر سانتی‌متر مکعب نشان می‌دهد ساختارش بیشتر یخی است تا قمرهای دیگر سنگی.

فوبه با حلقه‌ها و قمرهای دیگر چه ارتباطی دارد؟

در سال ۲۰۰۹ تلسکوپ فضایی اسپیتزر حلقه‌ای بسیار بزرگ و کم‌پشت را بر مدار فوبه کشف کرد. غبار این حلقه که از برخورد ریزشهاب‌ها با فوبه برمی‌خیزد، به‌سوی زحل می‌ریزد و به نیمکرهٔ پیشروی قمر یاپتوس می‌نشیند و یکی از سویه‌های آن را تیره می‌کند. این حلقه جدا از حلقه‌های زحل اصلی و بسیار بزرگ‌تر است.

پرسش‌های رایج

### فوبه چیست؟
فوبه قمر نامنظمی از زحل است که به دورِ آن در مداری دور و وارونه می‌گردد و احتمالاً از بیرون منظومه به‌دام افتاده است.

### فوبه را چه کسی کشف کرد؟
ویلیام هنری پیکرینگ در سال ۱۸۹۹ با تحلیل عکس‌های نجومی فوبه را کشف کرد.

### فوبه چه ربطی به یاپتوس دارد؟
غبار تیرهٔ حلقهٔ فوبه روی سطح یاپتوس می‌نشیند و به تیره بودن نیمی از آن کمک می‌کند.

### کدام فضاپیما فوبه را از نزدیک دید؟
فضاپیمای کاسینی در ژوئن ۲۰۰۴ از نزدیک فوبه گذشت و از آن تصاویر و داده‌های دقیق گرفت.