رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهمنظومهٔ شمسیجرم آسمانی

پلوتون Pluto

پلوتون سیارهٔ کوتوله‌ای سنگی و یخی در کمربند کویپر است که با نام پلوتو هم شناخته می‌شود؛ جهانی با پنج قمر و سطحی متنوع که از سال ۲۰۰۶ در دسته‌ای جدا از هشت سیارهٔ منظومهٔ شمسی قرار دارد.

نام‌های دیگر: پلوتو

پلوتون
NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute/Alex Parker / Wikimedia Commons · Public domain · منبع تصویر

مشخصات

به دورخورشید
قدر ظاهری میانگین در مقابله۱۵٫۱؛ مقدار مرجع برگهٔ ناسا، نه روشنایی ثابت
شعاع میانگینحدود ۱٬۱۸۸ کیلومتر
قطرحدود ۲٬۳۷۶ کیلومتر
چگالی میانگینحدود ۱٫۸۵ گرم بر سانتی‌مترمکعب
دورهٔ مداریحدود ۲۴۸ سال زمینی
دورهٔ چرخشحدود ۶٫۴ روز زمینی؛ پس‌گرد
دورترین فاصله از خورشید در مدارحدود ۴۹ واحد نجومی
نزدیک‌ترین فاصله از خورشید در مدارحدود ۳۰ واحد نجومی
خروج از مرکز مدار، عناصر میانگین J2000حدود ۰٫۲۴۸۸
میل مدار نسبت به دایره‌البروج، عناصر میانگین J2000حدود ۱۷٫۱۴ درجه
کاشفکلاید تامبا
زمان کشف۱۸ فوریهٔ ۱۹۳۰
قمرهای شناخته‌شده۵؛ ناسا، مشاهدهٔ ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶

بر پایهٔ منابع بازبینی‌شدهٔ این مدخل.

زندههمین حالا

پلوتون در آسمان تهران

ارتفاع از افق
—
طلوع
—
غروب
—
فاصله از زمین
—
صورت فلکی
—
قدر
—

در مرورگر شما حساب می‌شود؛ شهرتان جایی فرستاده نمی‌شود.

در عکس پلوتون (Pluto)، ناحیه‌ای روشن شبیه قلب دیده می‌شود. این همان جرمی است که شاید در کتاب مدرسه نهمین سیاره بود و بعد شنیدید «حذفش کردند». اما کوه‌ها، یخ‌ها و قمرهایش با عوض‌شدن عنوان ناپدید نشدند. وقتی نیوهورایزنز (New Horizons) از کنارش گذشت، به‌جای نقطه‌ای دوردست با جهانی دارای دشت، کوه و جوی رقیق روبه‌رو شدیم. ماجرای پلوتون هم دربارهٔ دسته‌بندی علمی است و هم دربارهٔ فاصلهٔ زیاد میان دیدن یک نقطه و شناختن یک جهان.

به‌طور خلاصه

پلوتون یا پلوتو هنوز عضو منظومهٔ شمسی است و به دور خورشید می‌گردد. طبق تعریف اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی در ۲۰۰۶، پلوتون سیارهٔ کوتوله است چون همسایگی مداری خود را پاک نکرده است. نیوهورایزنز در ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۵ از کنارش گذشت و سطحی متنوع با کوه‌ها و دشت‌های یخی را آشکار کرد. در منابع ناسا که در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ بررسی شدند، پلوتون پنج قمر شناخته‌شده دارد؛ بزرگ‌ترین آن‌ها کارون است.

چرا پلوتون دیگر سیاره نیست؟

پلوتون شرطِ تسلط بر همسایگی مداری را در تعریف رسمیِ سیاره‌های منظومهٔ شمسی برآورده نمی‌کند؛ مسئله فقط کوچک بودن آن نیست. اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی (IAU) در مصوبهٔ نهایی ۲۴ اوت ۲۰۰۶، برای سیاره سه شرط گذاشت:

  1. به دور خورشید بگردد.
  2. گرانش خودش آن‌قدر قوی باشد که آن را به شکلی تقریباً گرد درآورد.
  3. همسایگی مدار خود را پاک کرده باشد.

پلوتون دو شرط اول را دارد، اما سوم را ندارد. «سیارهٔ کوتوله» در همان مصوبه جرمی است که دور خورشید می‌گردد، تقریباً گرد است، همسایگی مداری را پاک نکرده و قمرِ جرم دیگری نیست. پس هر تکه‌سنگ کوچکِ در حال گردش به دور خورشید هم سیارهٔ کوتوله نیست. در این دسته‌بندی، سیاره و سیارهٔ کوتوله دو دستهٔ جدا هستند؛ واژهٔ «کوتوله» فقط صفتی برای یک سیارهٔ کوچک‌تر نیست.

عبارت «پاک‌کردن مدار» ممکن است ما را به اشتباه بیندازد: لازم نیست تک‌تک ذرات اطراف مدار ناپدید شده باشند. منظور، جایگاه گرانشیِ غالب جرم در همسایگی مداری آن است. پرسش‌وپاسخ رسمی IAU مثال سیارک‌های تروجانِ مشتری را می‌آورد؛ این اجرام زیر تأثیر گرانش مشتری در نواحی پایدار جمع شده‌اند و وجودشان مشتری را سیارهٔ کوتوله نمی‌کند. پلوتون در جمعیت گستردهٔ اجرام کمربند کویپر (Kuiper belt) چنین جایگاه غالبی ندارد.

این تعریف برای منظومهٔ شمسی تدوین شده است؛ نباید بدون توضیح آن را تعریف تمام اجرام سیاره‌مانند دور ستاره‌های دیگر دانست. بحث دربارهٔ مناسب‌ترین شیوهٔ دسته‌بندی نیز با واقعیت فیزیکی جرم فرق دارد. می‌توان دربارهٔ نام یک دسته گفت‌وگو کرد و هم‌زمان دربارهٔ اندازه، مدار و سطح پلوتون اندازه‌گیری دقیق داشت. تغییرِ نام دسته، یک تغییر در زبانِ توصیف بود، نه حادثه‌ای برای خود پلوتون.

آیا می‌توان پلوتون را از ایران دید؟

پلوتون با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شود و هدف معمولِ دوربین دوچشمی هم نیست؛ برای ثبت مطمئن آن به ابزار مناسب و نقشهٔ دقیق نیاز دارید. عدد ۱۵٫۱ که در برگهٔ ناسا آمده، قدر ظاهری میانگین در مقابله است، نه روشنایی ثابت سیارهٔ کوتوله در همهٔ شب‌ها. در مقیاس قدر، عدد بزرگ‌تر یعنی کم‌نورتر. این هدف از نقطه‌های روشنی مانند مشتری و زحل بسیار کم‌نورتر است.

از پشت یک تلسکوپ آماتوری نیز انتظار دیدن قلب روشن و کوه‌ها را نداشته باشید. قطر ظاهری پلوتون بسیار کوچک است و معمولاً مانند نقطه‌ای در میان ستاره‌ها ثبت می‌شود. مسئلهٔ اصلی، جداکردن آن نقطه از انبوه نقطه‌های مشابه است. یک عکسِ تنها، حتی اگر با ابزار خوبی گرفته شده باشد، لزوماً نشان نمی‌دهد کدام نقطه پلوتون است.

اگر از تهران یا شهری با آلودگی نوری رصد می‌کنید، نخست مناسب بودن هدف را با توان ابزار خود بسنجید؛ صرف دانستن جهت آسمان کافی نیست. آسمان تاریک بیرون شهر کمک می‌کند، اما نمی‌تواند دوچشمی معمولی را به دوربین نیوهورایزنز تبدیل کند. برای یافتن، موقعیت همان شب را در آسمان‌نما بررسی کنید و سپس نقشه‌ای با ستاره‌های به‌اندازهٔ کافی کم‌نور تهیه کنید. هنگام مقایسه، وارونگی یا چرخش تصویر تلسکوپ را هم در نظر بگیرید.

آسمان‌نماآسمان هر شهر دنیا، در هر شب و هر ساعت، چه شکلی است؟

چرا پلوتون با نپتون برخورد نمی‌کند؟

هماهنگیِ دوره‌های مداری پلوتون و نپتون از نزدیک‌شدن خطرناک آن‌ها جلوگیری می‌کند؛ نزدیک‌تر بودن به خورشید به معنی نزدیک‌بودن به نپتون نیست. مدار پلوتون کشیده است و فاصله‌اش از خورشید از حدود ۳۰ تا ۴۹ واحد نجومی تغییر می‌کند. واحد نجومی تقریباً فاصلهٔ زمین تا خورشید است. پلوتون در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۹ واقعاً از نپتون به خورشید نزدیک‌تر بود، اما این جابه‌جایی در ترتیب فاصله‌ها حادثهٔ برخورد ایجاد نکرد.

دو جرم در تشدید مداری ۳ به ۲ هستند: در زمانی که نپتون سه دور به دور خورشید می‌زند، پلوتون دو دور می‌زند. این نسبت فقط بازی با عددها نیست؛ همراه با آرایش مداری آن‌ها، زمان و محلِ قرارگرفتن دو جرم را طوری تنظیم می‌کند که ملاقات خطرناکی رخ ندهد. برای فهم موضوع، به دو دونده فکر کنید که روی مسیرهای متفاوت می‌دوند؛ نزدیک بودن یک بخش از نقشهٔ مسیرها به‌تنهایی نشان نمی‌دهد آن‌ها هم‌زمان به آنجا می‌رسند.

نقاشی تخت مدارها یک محدودیت دیگر هم دارد: مدار پلوتون با صفحهٔ دایره‌البروج زاویه دارد. در عناصر میانگین با مبنای زمانی J2000، این میل حدود ۱۷٫۱۴ درجه است. پس با یک بیضیِ رسم‌شده روی همان کاغذِ مدار نپتون روبه‌رو نیستیم. بااین‌حال، صرفِ کج بودن مدار هم توضیح کاملِ حفاظت در برابر برخورد نیست؛ تشدید و هندسهٔ سه‌بعدی باید کنار هم دیده شوند.

یک سال پلوتون حدود ۲۴۸ سال زمینی طول می‌کشد. یک دور چرخش آن به دور خودش حدود ۶٫۴ روز زمینی است و جهت این چرخش، در مقایسهٔ معمول با بیشتر سیاره‌ها، پس‌گرد است. این دو ساعت را جدا نگه دارید: «روز» به چرخیدن جسم مربوط است و «سال» به دور زدن خورشید. روز چندروزه به این معنی نیست که پلوتون در چند روز مدار بلند خود را طی می‌کند.

قلب روشن پلوتون از چه ساخته شده است؟

قلب روشن پلوتون یک نقش سطحی از نواحی یخی است؛ به‌ویژه بخش دشتیِ روشن آن با یخ نیتروژن شناخته می‌شود. در سرما و فشار سطح پلوتون، موادی که روی زمین بیشتر به شکل گاز می‌شناسیم می‌توانند یخ باشند. در مقابل، یخ آب می‌تواند مانند ماده‌ای سخت عمل کند و در ساخت کوه‌ها حضور داشته باشد. بنابراین «سطح یخی» الزاماً سطح صاف و بی‌عارضه‌ای مانند یک قالب یخ خانگی نیست.

تصاویر نزدیک، دشت‌ها و کوه‌ها را کنار نواحی دهانه‌دار نشان می‌دهند. این کنار هم قرارگرفتن مهم است: سطح پلوتون در همه‌جا یک تاریخ یکسان را حفظ نکرده است. در برخی دشت‌های نیتروژنی، ساختارهای سطحی با جابه‌جایی و گردش آهستهٔ مادهٔ یخی سازگارند. از چنین شواهدی دربارهٔ فرایندهای زمین‌شناختی نتیجه می‌گیریم؛ یک تصویر ثابت، فیلمِ مستقیمِ حرکت یک یخچال نیست.

قرص پلوتون با ناحیهٔ روشن قلب‌مانند و زمین‌های تیره‌تر و دهانه‌دار پیرامون آن
قرص پلوتون با ناحیهٔ روشن قلب‌مانند و زمین‌های تیره‌تر و دهانه‌دار پیرامون آن NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute/Alex Parker / Wikimedia Commons · Public domain

پلوتون در داده‌های نیوهورایزنز از ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۵؛ این نمای رنگی پردازش شده است. اعتبار: NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute/Alex Parker؛ مالکیت عمومی.

اندازهٔ پلوتون را هم باید از دادهٔ درست خواند. شعاع میانگین آن در برگهٔ ناسا حدود ۱۱۸۸ کیلومتر است؛ دو برابر این مقدار، قطر حدود ۲۳۷۶ کیلومتر را می‌دهد. تفاوتِ یک کیلومتری میان عددهای گرد‌شده در معرفی‌های عمومی، تفاوتی اساسی در جهان واقعی نیست. ولی آوردن یک شعاع قدیمی در کنار قطری تازه می‌تواند جدولی بسازد که حتی با خودش سازگار نیست.

پلوتون از ماه زمین کوچک‌تر است، اما کوچک بودن مانع داشتن سطحی پیچیده نشده است. دیدن کوه‌ها و دشت‌ها یادآوری می‌کند که رده‌بندی بر اساس مدار، جای مطالعهٔ زمین‌شناسی را نمی‌گیرد. «سیارهٔ کوتوله» هیچ حکم علمی‌ای دربارهٔ بی‌اهمیت یا بی‌تغییر بودن سطح صادر نمی‌کند.

جو رقیق و اقیانوس احتمالی چه معنایی دارند؟

پلوتون جوی بسیار رقیق دارد و وجود یک اقیانوسِ درونی هنوز احتمال علمی است، نه مشاهدهٔ مستقیم. گاز اصلی جو نیتروژن است و متان و مونوکسید کربن هم در آن شناسایی شده‌اند. بخشی از این مواد می‌توانند میان سطح و جو جابه‌جا شوند. تصعید یعنی تبدیل مستقیم جامد به گاز؛ روی پلوتون، یخ‌های فرّار می‌توانند با تغییر شرایط تابش در چنین چرخه‌ای شرکت کنند.

به همین دلیل، جو پلوتون را نباید پوششی ثابت مانند جدارهٔ یک بطری تصور کرد. فاصله از خورشید و وضعیت فصل‌ها بر تعادل میان یخ سطحی و گاز اثر دارند. بااین‌حال، از جملهٔ سادهٔ «دور می‌شود، پس جو یخ می‌زند» نمی‌توان زمان دقیقی برای ناپدیدشدن کامل جو استخراج کرد. پاسخ واقعی به ذخیرهٔ یخ، انتقال گرما و رفتار جو هم وابسته است. اینجا ادعای تاریخ قطعی برای فروپاشی جو نداریم.

اقیانوس احتمالی به موضوع دیگری مربوط است: ممکن است در ژرفای پلوتون، زیر لایه‌های یخی، شرایط با سطح بسیار سرد تفاوت داشته باشد. مدل‌های درونی و برخی نشانه‌های سطحی انگیزهٔ بررسی این احتمال‌اند. اما در عکسِ قلب روشن، آب مایع را نمی‌بینیم و نیوهورایزنز هم از اقیانوسی نمونه برنداشته است. «شواهد سازگار با اقیانوس» با «اقیانوس مستقیماً دیده شده» یک معنا ندارد.

همین احتیاط دربارهٔ حیات هم لازم است. حتی تأیید آب مایع درون یک جرم، به‌تنهایی اثبات وجود جاندار نیست. پرسش دربارهٔ دما، ترکیب مواد و دوام محیط جدا می‌ماند. پلوتون برای پژوهش جذاب است چون چند پاسخ هنوز بازند؛ لازم نیست نادانسته‌ها را با ادعای کشف حیات پر کنیم.

کارون چرا همراهی معمولی نیست؟

کارون (Charon) نسبت به پلوتون بسیار بزرگ است و این نسبت، حرکت سامانه را با تصویر سادهٔ «قمری کوچک دور جرمی تقریباً ثابت» متفاوت می‌کند. طبق صفحهٔ قمرهای ناسا در مشاهدهٔ ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، پلوتون پنج قمر شناخته‌شده دارد: کارون، نیکس، هیدرا، کربروس و استیکس. کارون بزرگ‌ترین عضو این خانواده و قطرش حدود نصف قطر پلوتون است؛ چهار قمر دیگر بسیار کوچک‌ترند.

هر دو جسمِ پلوتون و کارون دور مرکز جرم مشترکشان حرکت می‌کنند. محل مرکز جرم با جرم دو جسم و فاصله‌شان تعیین می‌شود؛ با داده‌های اندازه‌گیری‌شدهٔ این سامانه، این نقطه بیرون از خودِ پلوتون قرار می‌گیرد. می‌توانید آن را شبیه نقطهٔ تعادل یک میله با دو وزنهٔ نابرابر تصور کنید: نقطهٔ تعادل به جسم سنگین‌تر نزدیک‌تر است، ولی الزاماً درون آن نیست.

گاهی به همین دلیل، پلوتون و کارون را «سامانهٔ دوگانه» یا حتی «سیارهٔ کوتولهٔ دوگانه» می‌نامند. این توصیفِ حرکت است، نه اعلامِ یک ردهٔ رسمیِ تازه از سوی IAU. در معرفی رسمیِ مورد استفادهٔ این صفحه، پلوتون سیارهٔ کوتوله و کارون قمر آن است. به کار بردن تعبیر دوگانه، نباید خواننده را به این نتیجه برساند که طبقه‌بندی مصوب تغییر کرده است.

قرص خاکستری کارون با ناحیهٔ تیره در بالا، دهانه‌ها و شکستگی‌های بزرگ سطحی
قرص خاکستری کارون با ناحیهٔ تیره در بالا، دهانه‌ها و شکستگی‌های بزرگ سطحی NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute/Alex Parker / Wikimedia Commons · Public domain

کارون، بزرگ‌ترین قمر پلوتون، در نمای پردازش‌شدهٔ نیوهورایزنز از ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۵؛ مقیاس نمایش این عکس با عکس پلوتون یکسان نیست. اعتبار: NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute/Alex Parker؛ مالکیت عمومی.

پلوتون و کارون همچنین قفل کشندیِ متقابل دارند؛ هر کدام تقریباً همیشه همان روی خود را به دیگری نشان می‌دهد. دورهٔ گردش کارون و چرخش پلوتون حدود ۶٫۴ روز زمینی است. در نتیجه، برای ناظری روی بخشی از پلوتون که کارون را می‌بیند، این قمر مثل ماهِ آسمان زمین هر شب از افق بالا نمی‌آید و پایین نمی‌رود. این رفتار از هماهنگی چرخش و گردش می‌آید، نه از بی‌حرکت بودن کارون در فضا.

از کشف تلسکوپی تا گذر نیوهورایزنز چه آموختیم؟

نیوهورایزنز در ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۵ نخستین بررسی نزدیک پلوتون را انجام داد و نقطه‌ای دوردست را به منظره‌ای قابل مطالعه تبدیل کرد. پیش از آن، کلاید تامبا (Clyde Tombaugh) در ۱۸ فوریهٔ ۱۹۳۰ با مقایسهٔ تصاویر عکاسی پلوتون را یافته بود. در فارسی، «پلوتو» و «پلوتون» نام دو جرم متفاوت نیستند؛ دو صورت نام همین جهان‌اند.

روش کشف و روش کاوش به دو پرسش جدا جواب می‌دهند. مقایسهٔ تصاویر، جابه‌جایی جرمی را نسبت به زمینهٔ ستاره‌ها آشکار می‌کند؛ گذر فضاپیما می‌تواند اندازه، شکل عوارض و ترکیب مواد را با جزئیات بسیار بیشتری بررسی کند. چیزی که در تلسکوپ یک نقطه است، الزاماً جسم ساده‌ای نیست. پلوتون مثال خوبی از فاصلهٔ میان محدودیتِ تصویر ما و پیچیدگیِ خودِ موضوع است.

نیوهورایزنز روی پلوتون فرود نیامد و مدارگرد آن هم نشد. از کنار سامانه گذشت، داده گرفت و مسیرش را ادامه داد؛ در ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۹ نیز از کنار آروکوت (Arrokoth)، جرمی دیگر در کمربند کویپر، عبور کرد. پس عکس‌های نزدیکِ پلوتون حاصل اقامتی طولانی در مدار نیستند. کیفیت خوب یک تصویر نباید ما را به تصور پوشش همیشگی یا یکسان از تمام سطح برساند.

داده‌ها پاسخ‌های مهمی آوردند، اما همهٔ پرسش‌ها را نبستند: ساختار درون چیست، یخ‌ها چگونه جابه‌جا می‌شوند و جو در طول سال بلند پلوتونی چگونه تغییر می‌کند؟ برای داوری دربارهٔ چنین پرسش‌هایی، نوع شاهد مهم‌تر از برچسب سیاره است. قدم خوبی برای خواندن هر خبر تازهٔ پلوتون این است که بپرسید نتیجه از عکس مستقیم آمده، از اندازه‌گیری طیفی یا از مدلی که چند توضیح ممکن را مقایسه می‌کند.

پرسش‌های رایج

  1. پلوتون چیست و آیا پلوتو جرم دیگری است؟

    پلوتون سیارهٔ کوتوله‌ای در کمربند کویپر و در مدار خورشید است. «پلوتو» نام دیگر همین جرم است، نه سیاره‌ای جداگانه. پلوتون سطحی یخی و متنوع، جوی بسیار رقیق و پنج قمر شناخته‌شده در منابع ناسای بررسی‌شده در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ دارد. یک دور گردش آن به دور خورشید حدود ۲۴۸ سال زمینی طول می‌کشد.

  2. چرا پلوتون دیگر سیاره نیست؟

    پلوتون طبق تعریف مصوب اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی در ۲۴ اوت ۲۰۰۶، همسایگی مداری خود را پاک نکرده است. پلوتون دور خورشید می‌گردد و تقریباً گرد است، ولی شرط سومِ تعریف سیاره را ندارد؛ بنابراین سیارهٔ کوتوله محسوب می‌شود. پاک‌کردن همسایگی به معنی نبود مطلقِ هر ذره نیست؛ به جایگاه گرانشی غالب جرم در ناحیهٔ مدار مربوط است.

  3. آیا پلوتون از منظومهٔ شمسی خارج شده است؟

    پلوتون از منظومهٔ شمسی خارج نشده است و همچنان به دور خورشید می‌گردد. آنچه در سال ۲۰۰۶ تغییر کرد، دسته‌بندی رسمی آن از سیاره به سیارهٔ کوتوله بود. مدار، سطح و قمرهای پلوتون با آن تصمیم ناپدید نشدند. فاصلهٔ پلوتون از خورشید در مدار کشیده‌اش تقریباً میان ۳۰ تا ۴۹ واحد نجومی تغییر می‌کند.

  4. پلوتون چند قمر دارد و بزرگ‌ترینشان کدام است؟

    پلوتون طبق منابع ناسا در بازبینی ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، پنج قمر شناخته‌شده دارد: کارون، نیکس، هیدرا، کربروس و استیکس. کارون بزرگ‌ترین آن‌هاست و قطرش حدود نصف قطر پلوتون است. پلوتون و کارون همیشه تقریباً همان روی خود را به یکدیگر نشان می‌دهند؛ دورهٔ گردش کارون و چرخش پلوتون حدود ۶٫۴ روز زمینی است.

  5. آیا پلوتون ممکن است با نپتون برخورد کند؟

    آرایش مداری فعلی پلوتون و نپتون از نزدیک‌شدن خطرناک آن‌ها جلوگیری می‌کند. این دو در تشدید ۳ به ۲ هستند: در زمانی که نپتون سه دور خورشید را طی می‌کند، پلوتون دو دور می‌زند. پلوتون بین سال‌های ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۹ از نپتون به خورشید نزدیک‌تر بود، اما این ترتیب فاصله به معنی رسیدن دو جرم به یک نقطه در یک زمان نیست.

  6. کدام کاوشگر به پلوتون رسید و آیا فرود آمد؟

    نیوهورایزنز نخستین فضاپیمایی بود که پلوتون را از نزدیک بررسی کرد؛ این گذر در ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۱۵ انجام شد. نیوهورایزنز روی پلوتون فرود نیامد و در مدار آن نماند. تصاویر و اندازه‌گیری‌های مأموریت، کوه‌ها، دشت‌های یخی و جو رقیق را آشکار کردند. فضاپیما بعداً در ۱ ژانویهٔ ۲۰۱۹ از کنار جرم دیگری به نام آروکوت گذشت.

  7. آیا می‌توان پلوتون را از زمین با چشم دید؟

    پلوتون با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شود و هدف معمول دوچشمی هم نیست. ثبت مطمئن آن به ابزار مناسب، نقشهٔ دقیق و معمولاً مقایسهٔ تصویر چند شب نیاز دارد. قدر ظاهری میانگین پلوتون در مقابله در برگهٔ ناسا ۱۵٫۱ است. در ابزار آماتوری، پلوتون نقطه‌ای کم‌نور دیده می‌شود؛ عکسِ قلب و کوه‌هایش حاصل گذر فضاپیماست.

منابع

  1. Pluto Facts · NASA · مشاهدهٔ نویسنده: 2026-10-15
  2. Pluto Fact Sheet · NASA/NSSDCA · مشاهدهٔ نویسنده: 2026-10-15
  3. Pluto Moons · NASA · مشاهدهٔ نویسنده: 2026-10-15
  4. IAU 2006 General Assembly: Result of the IAU Resolution votes · International Astronomical Union · 2006-08-24
  5. Pluto and the Solar System · International Astronomical Union / ESO archive · مشاهدهٔ نویسنده: 2026-10-15
  6. New Horizons · NASA · مشاهدهٔ نویسنده: 2026-10-15
  7. All About Pluto · NASA Space Place · مشاهدهٔ نویسنده: 2026-10-15
  8. Neptune Facts — Orbit and Rotation · NASA · مشاهدهٔ نویسنده: 2026-10-15
  9. Charon · NASA · مشاهدهٔ نویسنده: 2026-10-15

آخرین بازبینی:

فکت علمی

دانستنی‌ها

همهٔ فکت‌ها

اخبار نجوم

در خبرها

همه

تصویر روز ناسا

در تصویرهای روز

همه

در چنین روزی

در تاریخ علم

زیرمجموعه‌ها

در همان خبرها

مدخل‌هایی که با پلوتون در یک خبر آمده‌اند.

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از پلوتون گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین