صورتهای فلکیTriangulum
صورت فلکی مثلث
مثلث صورتی کوچک و ساده در آسمان پاییز است که از سه ستارهٔ کمنور شکل مثلثی کشیده میسازد. بزرگترین شهرتش به خاطر کهکشانی است که نامش را از آن گرفته: کهکشان مثلث یا ام۳۳، یکی از چند کهکشان بزرگ همسایهٔ راه شیری. این کهکشان در آسمان بسیار تاریک با چشم غیرمسلح هم دیده میشود و یکی از دورترین چیزهایی است که بدون وسیله میتوان دید. خود مثلث از ایران همهجا دیده میشود.
- در صورالکواکب صوفی: المثلث
- نامهای دیگر: مثلث شمالی
- بهترین زمان دیدن
- شبهای آذر، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۱۳۲ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۷۹ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۱۸ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۲۶° شمالی تا ۳۷° شمالی
ستارهها
پرنورترین ستارههای مثلث
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را میبیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| Mizan | β Trianguli | ۳٫۰۰ |
| Mothallah | α Trianguli | ۳٫۴۲ |
| — | γ Trianguli | ۴٫۰۳ |
| — | δ Trianguli | ۴٫۸۴ |
| — | 6 Trianguli | ۴٫۹۴ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در مثلث
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M33کهکشان مثلث کهکشانقدر ۵٫۷
داستان نام
مثلث از صورتهای کهن است و در فهرست بطلمیوس آمده است. یونانیان آن را به شکل حرف دلتا، یعنی مثلث، میدیدند و گاه به دلتای رود نیل یا جزیرهٔ سیسیل که شکل مثلثی دارد نسبت میدادند. صوفی در «صورالکواکب» آن را «المثلث» نامیده است. این صورت داستان اسطورهای مفصلی ندارد و بیشتر شکلی هندسی است که در دورهٔ باستان دیده و نامگذاری شد. دو ستارهٔ پرنور آن در فهرستهای عربی با نامهای میزان و مثلثه آمدهاند.
چطور پیدایش کنیم
بهترین زمانش آذر است، بالا در آسمان. نخست زن به زنجیر بسته و حمل را بیابید؛ مثلث میان آن دو است، کمی بالاتر از حمل. سه ستارهٔ کمنور آن شکل گوهٔ باریکی میسازند و در آسمان شهری شاید فقط یکی دو ستارهاش دیده شود. برای دیدن کهکشان مثلث به آسمان بسیار تاریک و دوربین دوچشمی نیاز دارید، و بهتر است از کهکشان زن به زنجیر بسته، ام۳۱، شروع کنید.
پرسشهای رایج
کهکشان مثلث کجاست؟
کهکشان مثلث، ام۳۳، در صورت فلکی مثلث و در آسمان پاییز است. قدر آن ۵٫۷ است، اما نورش در سطحی وسیع پخش شده و به همین دلیل دیدنش دشوار است. در آسمان بسیار تاریک شاید با چشم غیرمسلح دیده شود و با دوربین دوچشمی بهتر پیدا میشود.
مثلث شمالی با مثلث تابستانی یکی است؟
نه. مثلث، صورتی فلکی در آسمان پاییز است و مثلث تابستانی نام یک الگوی ستارهای است که از سه ستارهٔ پرنور سه صورت مختلف، شلیاق، ماکیان و عقاب، ساخته میشود و در تابستان دیده میشود. این دو در زمانها و جاهای متفاوتی از آسماناند.
مثلث از ایران دیده میشود؟
بله، از سراسر ایران دیده میشود. ستارههایش کمنورند و بهترین زمان رصد آذرماه است که شبها در آسمان بالا میآید. در آسمان شهری فقط ستارههای روشنترش را میتوان دید، پس آسمان تاریک و شب بیماه بهتر است. هر دو بخش مثلث بالای افق جنوبی ایران جا دارند.
همفصل
در همین شبها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۶٫۳ میلیمتر در میانگین استان.
جاندار شگفتشقایق دریایی نوکحبابیاین شقایق دریایی دو شکل رشد دارد و شکلش به جایی بستگی دارد که در ستون آب زندگی میکند. در یکی از این شکلها، نوک شاخکهایش حبابما…
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.
اگر چنین میشد…اگر کفشهایمان هیچ اصطکاکی با زمین نداشتند؟اصطکاک همیشه دشمن حرکت نیست؛ گاهی همان چیزی است که راهرفتن و ترمزکردن را ممکن میکند. با کفشِ بیاصطکاک، رسیدن تا یخچال ناگهان تب…

