صورتهای فلکیPerseus
صورت فلکی برساوش
برساوش صورتی در آسمان شمالی است که در نوار راه شیری، میان ذاتالکرسی و ممسکالاعنه (ارابهران)، قرار دارد. معروفترین ستارهٔ آن غول (الغول) است که درخشش آن هر حدود سه روز یک بار برای چند ساعت کم میشود. در آن یکی از زیباترین خوشههای ستارهای آسمان، خوشهٔ دوگانه، هم هست که با چشم غیرمسلح لکهای مهآلود دیده میشود و با دوربین دوچشمی شگفتانگیز میشود.
- در صورالکواکب صوفی: برشاوش
- نامهای دیگر: پرسئوس
- بهترین زمان دیدن
- شبهای دی، حدود ساعت ۹ شب در بالاترین جای خود
- از ایران
- از همهٔ ایران کامل دیده میشود
- اندازه
- ۶۱۵ درجهٔ مربع؛ از نظر اندازه رتبهٔ ۲۴ از ۸۸
- ستارههای پیدا با چشم
- ۹۹ ستاره تا قدر ۶ در آسمان تاریک
- میل (عرض در آسمان)
- از ۳۱° شمالی تا ۵۹° شمالی
ستارهها
پرنورترین ستارههای برساوش
قدر کمتر یعنی پرنورتر؛ چشم در آسمان تاریک تا قدر حدود ۶ را میبیند.
| نام | نشان | قدر |
|---|---|---|
| Mirfak | α Persei | ۱٫۷۹ |
| غول (Algol) | β Persei | ۲٫۰۹ |
| Atik | ζ Persei | ۲٫۸۴ |
| — | ε Persei | ۲٫۹۰ |
| — | γ Persei | ۲٫۹۱ |
اعماق آسمان
اجرام مسیه در برساوش
بیشترشان با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک، در آسمان دور از شهر.
- M34خوشهٔ بازقدر ۵٫۲
- M76سحابی دمبل کوچک سحابی سیارهنماقدر ۱۱٫۵
داستان نام
در اسطورههای یونانی، پرسئوس قهرمانی است که سر مدوسا را برید و از آن، اسب بالدار پگاسوس به دنیا آمد. سپس اندرومدا را از هیولای دریایی نجات داد و با او ازدواج کرد. در آسمان، پرسئوس با شمشیر و سر مدوسا کنار اندرومدا و ذاتالکرسی جا دارد. نام «غول» که به یکی از ستارههای سر مدوسا دادهاند به همین هیولا اشاره دارد. صوفی در «صورالکواکب» این صورت را «برشاوش» مینامد.
چطور پیدایش کنیم
برساوش را در شبهای زمستان، حدود دی، بلند در شمال و بالای سر میبینید. ابتدا ذاتالکرسی (کاسیوپیا) را که شبیه حرف دبلیو است پیدا کنید؛ برساوش درست کنار آن و به سمت شرق و جنوب است. خوشهٔ دوگانه میان ذاتالکرسی و برساوش است و ستارهٔ غول در بخش جنوبی صورت. از همهٔ نقاط ایران دیده میشود.
پرسشهای رایج
غول (الغول) کدام ستاره است؟
غول ستارهٔ دوتایی در صورت برساوش است که درخشش آن هر حدود سه روز یک بار برای چند ساعت کم میشود. دلیلش این است که ستارهٔ کمنورترش از جلوی ستارهٔ روشنتر میگذرد. نام آن به معنی دیو است. این صورت در نوار راه شیری است و با دوربین دوچشمی شمار زیادی ستارهٔ ریز در آن پیدا میشود.
خوشهٔ دوگانه برساوش چیست؟
دو خوشهٔ ستارهای نزدیک به هم در صورت برساوشاند که با چشم غیرمسلح لکهای مهآلود به نظر میرسند. با دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک دیدنشان بسیار زیبا است. بهترین فصل دیدنش از آبان تا بهمن است، وقتی برساوش بالای سر است و ذاتالکرسی راهنمای آن است.
بارش شهابی برساوشی چیست؟
بارش شهابی سالانهای است که اوج آن در اواسط مرداد است و شهابها از ناحیهٔ صورت برساوش میآیند. این بارش از بقایای یک دنبالهدار میآید و شهابها ربطی به خود ستارههای برساوش ندارند. اگر چند شب پشت سر هم به غول نگاه کنید، کمنور و روشن شدنش را حتی با چشم میبینید.
همفصل
در همین شبها در آسمان
آسمان
امروز در بخش آسمان
آزمایشگاه
خودتان بیازمایید: آسمان
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…
پیشبینی ترکیبی فلکبینبارش و هوای ایرانپربارشترین استان در سه روز آینده: گیلان، ۱۰٫۶ میلیمتر در میانگین استان.
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آنها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…

